İnternet Bağımlılığı ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu



Bağımlılık dendiğinde akla ilk olarak alkol ve madde bağımlılığı gelse de, aslında davranışsal bağımlılık olarak tanımlanabilecek internet bağımlılığı(İB) kavramı da bağımlılık spektrumu içerisinde yer almaktadır. İB’na  komorbid Depresyon, Anksiyete bozuklukları, Kişilik bozuklukları ve özellikle Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)  en sık rastlanan psikiyatrik tanılardır. DEHB çocukluk çağında başlayan, etkisi tüm yaşama yayılabilen, süreğen bir psikiyatrik bozukluktur. Çocukluk çağında başlayan DEHB’nun yaklaşık 2/3 erişkinlikte de devam ettiği, kişinin okul ve iş yaşamında kayıplara yol açtığı söylenebilir. Aşırı hareketlilik ve sonuçlarını düşünmeden yani dürtüsel davranışlarda bulunmanın zaman içerisinde azalma eğiliminde olduğu söylenebilir. Ancak bu azalma eğilimine rağmen erişkin DEHB olan bireylerde bir işe başlayamama, iş yerinde verimsizlik ve kötü zaman yönetimi, çok sayıda işe başlanmasına rağmen birçoğunu bitirememe, bir toplantı boyunca oturamama, stresle baş edememe ve öfke atakları sıklıkla ortaya çıkar. Dolayısı ile bu kişiler, hoş olmayan düşünce ve stres yaratan durumlardan kaçmak amacıyla interneti rahatlamak amaçlı kullanıyor olabilirler.
 Erişkin DEHB vakaları çocukluk çağından beri başlamış olan ve etkili başa çıkma becerilerini engelleyen temel nöropsikiyatrik bozukluklara sahiptirler. Dikkatin çelinebilirliği, organize olamama, verilen görevleri sürdürme güçlüğü ve dürtüsellik gibi özgül belirtiler DEHB olan bireylerin etkili başa çıkma becerileri geliştirmelerini öğrenme ya da kullanmalarını önleyebilir. Etkili başa çıkma becerilerinin yokluğu nedeniyle bu bozukluğa sahip kişilerin çoğu aşırı internet kullanımı eğilimine sahip olabilir.  İnternet, insanların gerçek kimliklerini saklayabildikleri, farklı biri gibi davranabildikleri ve gerçek dışı ikinci bir yaşam yarattıkları bir sanal dünya sunmaktadır.  Bütün bu nedenlerden dolayı DEHB olan kişilerin İB risk altında olduğu söylenebilir. Öte yandan, aşırı ve işlevsel olmayan internet kullanımı psikiyatrik sorunların ortaya çıkmasına sebep olabilmektedir. Bu durumlarda eşlik eden rahatsızlıklar İB’nın sebebi ya da sonucu da olabilmektedir.  Diğer bir deyişle DEHB İB için, İB’da  DEHB gelişimine neden olabilir, özellikle kişinin erken yaşlarda internet başında uzun süre zaman geçirmesinin dikkat eksikliği gelişmesinde etken olduğu görülmektedir.
Sonuç olarak internet günümüzde vazgeçilmez bir teknolojik gelişme olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısı ile aşırı ve uygun olmayan (işlevsiz) internet kullanımına bağlı ruhsal sorunlar ile ilgili bildirimler de artmaktadır. Bu yüzden özellikle riskli grup olarak nitelendirilebilecek genç erişkinlerde tarama yapılması ve riskli kişilerin psikiyatristler tarafından değerlendirilip uygun şekilde tedavi edilmesi gerekir.

 

Yazar

Yorumlar: (0)