Çocuklarda Öfke Yönetimi

En temel duygularımızdan biri olan öfke her yaştaki insan için hissedilmesi doğal ve gerekli olan bir
duygudur. Öfke yönetiminde üstünde durulan konu öfkenin yok edilmesi değil sağlıklı şekilde ortaya konulabilmesidir. Çocuğa öfkenin kötü bir şey olmadığı ve bir süre sonra etkisinin geçtiğini anlatmak önemlidir. Zaman zaman engellenmek, anlaşılmamak, görülmemek, yetersiz hissetmek öfkelendirir. Öfke ikincil bir duygudur yani temelinde farklı bir duyguyu barındırır. Temeldeki duygular çoğunlukla üzüntü, hayal kırıklığı, kaygı, korku, utanç, suçluluktur. Bu tür yoğun duyguları kabul etmektense öfkenin ortaya çıkmasına izin vermek daha kolay tercih edilir. Öfkenin yoğun olduğu anlarda çocuğa öğüt vermek ilkel beyin aktif olduğu için işe yaramayacaktır, “Ben burdayım, yanındayım.” diyerek duygusunu yaşamasına alan açmak daha uygundur. Ev içi kavgalar, uzun süren hastalıklar, öfkeyi amaca ulaşmada kullanma, çocuğun sürekli engellenmesi, sınırsız büyüyen çocuklar, sürekli kontrol edilmek ve çocuğun öfkeli anında ebeveynin dikkatini çektiğini fark etmesi öfkenin yoğunluğunu arttırabilmektedir. Çocuğa duyguları tanıtmak, duygu kontrolü için ilk adımken çocukla duyguları hakkında konuşabiliyor olmak ve duyguları sağlıklı şekilde yaşayabilmesine model olmak dikkatle üzerinde durulması gereken konulardır. Saldırganlık bir davranışken, öfke bir duygudur. Duyguya değil davranışa müdahale edilir. “Seni ve duygunu kabul ediyorum ama bu davranışını kabul etmiyorum.” mesajını iletmek çocuğu rahatlatacaktır. Öfkenin altında yatan asıl nedenleri belirlemek ve gerekli müdahaleyi yapmak gerekir. 1.5-2 yaşlarındaki çocuklar dil gelişimi yeterli olmadığı için anlaşılamama temalı öfkelenebiliyorken 2.5-6 yaşlarındaki çocuklar için özerkliğin, kendi başına hareket etmenin öneminin arttığı ve dolayısıyla da engellenmelerin yoğun öfkeyi getirdiği dönemlerdir. Her öfkelenen çocuğa müdahale ya da terapi desteği gerekmemektedir. Eğer öfke anı uzun sürüyor, gün için 4-5 kez görülüyor, çocuk bu anlarda çılgına dönüyor, kendinden geçiyor yani öfke krizleri görülüyorsa uzmana danışmak iyi bir seçenek olabilir.