Mutlu Yüksek
Çocuk İmmünolojisi, Çocuk Alerjisi
- Ana Sayfa
- Çocuk İmmünolojisi
- Çocukluk Çağı Astımı - Doç. Dr. Mutlu Yüksek
Çocukluk Çağı Astımı – Aileler İçin Bilgilendirme
Çocukluk Çağı astımı, çocuklarda en sık görülen kronik solunum yolu hastalıklarından biridir. Zonguldak’ta okul çağındaki her 10 çocuktan yaklaşık biri astım belirtileri göstermektedir. Doğru tanı, düzenli takip ve uygun tedavi ile çocukların büyük çoğunluğu günlük yaşamına tamamen normal şekilde devam edebilir. Bu süreçte ailelerin hastalığı tanıması, belirtileri fark etmesi ve tedavi planına uyması büyük önem taşır.
Astım Nedir?
Astım; akciğerlerdeki hava yollarının (bronşların) bazı uyarılara karşı aşırı duyarlı olması sonucu zaman zaman daralmasıdır.
Bu daralma:
- Hava yollarında iltihap (yangı) oluşması
- Kasların kasılması
- Mukus (balgam) artışı
nedeniyle ortaya çıkar. Astım belirtilerinin şiddeti ve sıklığı her çocukta farklı olabilir; hatta aynı çocukta zamanla değişiklik gösterebilir.
Astımın Belirtileri
Astım belirtileri her çocukta aynı şekilde görülmeyebilir. Tüm belirtilerin bir arada olması şart değildir.
- Gece veya sabaha karşı artan öksürük
- Genellikle kuru, tutturucu öksürük (bazen kusmayla sonuçlanabilir)
- Nefes darlığı
- Hırıltı, hışıltı (ıslık sesi gibi)
- Göğüste sıkışma hissi
- Koşma, gülme veya ağlama ile artan öksürük
- Çabuk yorulma
- Sık tekrarlayan hırıltılı solunum atakları
Astım Neden Olur?
Astımın tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birlikte etkisiyle ortaya çıkar.
Her astım alerjik olmak zorunda değildir.
Sık görülen tetikleyiciler:
- Alerjenler (ev tozu akarları, polenler, hayvan tüyleri, küf)
- Viral solunum yolu enfeksiyonları
- Sigara dumanı, soba ve ocak dumanı
- Soğuk hava ve ani hava değişiklikleri
- Egzersiz
- Yoğun kokular ve kimyasallar (parfüm, çamaşır suyu vb.)
Tanı Nasıl Konur?
Astım tanısı; çocuğun öyküsü, muayene bulguları ve gerekli durumlarda yapılan testlerle konur.
- Solunum fonksiyon testleri (uygun yaşta)
- Alerji testleri (kan veya cilt)
- Gerekirse akciğer filmi
Erken tanı ve düzenli takip, astım ataklarının sıklığını ve şiddetini azaltır.
Tedavi Nasıl Yapılır?
Astım tedavisi çocuğun yaşına, belirtilerin sıklığına ve hastalığın şiddetine göre kişiye özel planlanır.
Tedavide iki ana ilaç grubu bulunur:
- Kontrol Edici İlaçlar
- Hava yollarındaki iltihabı azaltır
- En sık düşük doz, nefes yoluyla alınan kortizonlu ilaçlar kullanılır
- Düzenli kullanımı çok önemlidir
- Kurtarıcı (Atak) İlaçlar
- Ani nefes darlığı ve hırıltı durumlarında rahatlatıcı etki sağlar
- Sadece ihtiyaç halinde kullanılır
İlaçların doğru teknikle ve düzenli kullanılması, tedavinin başarısında en kritik noktadır.
Astım Ataklarında Ne Yapmalısınız?
- Sakin olun ve çocuğunuzu sakinleştirin
- Doktorunuzun önerdiği kurtarıcı ilacı doğru teknikle uygulayın
- 20 dakika sonra düzelme yoksa ikinci doz verilebilir
- Çocuğun konuşmakta zorlanması, morarma veya belirgin rahatlamama durumunda acil servise başvurun
- Atak sonrası mutlaka doktor kontrolüne gidin
Evde Alınabilecek Önlemler
- Sigara dumanından kesinlikle uzak durun
- Ev tozu akarlarını azaltmak için:
- Nevresimleri haftada bir yüksek ısıda yıkayın
- Tüylü oyuncakları düzenli temizleyin
- Halı kullanımını azaltın
- Polen mevsiminde dışarıdan gelince kıyafet değiştirip duş alın
- Evde nem ve küf oluşumunu engelleyin
- Parfüm ve yoğun kokulu temizlik ürünlerinden kaçının
- Katkı maddesi ve boya içeren paketli gıdaları sınırlandırın
- İlaçların düzenli kullanımını takip edin
Astımlı Çocuklar Normal Yaşam Sürebilir mi?
Evet.
Astımı kontrol altında olan çocuklar spor yapabilir, okula gidebilir ve yaşıtlarıyla aynı yaşam kalitesine sahip olabilir. Hastalık iyi yönetildiğinde günlük yaşamda herhangi bir kısıtlama gerekmez.
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye