DEHB’de Planlama Güçlükleri ve Görsel Planların Önemi

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), bireylerin dikkatini sürdürme, dürtü kontrolü ve organize olma becerilerinde güçlüklerle karakterize edilen nörogelişimsel bir bozukluktur. Bu durum, özellikle planlama ve zamanı verimli kullanma süreçlerinde belirgin sorunlara yol açabilmektedir. Planlama güçlükleri, bireylerin günlük yaşamlarını, akademik başarılarını ve sosyal ilişkilerini olumsuz yönde etkileyebilir.

Planlama Güçlükleri

DEHB’li bireylerde planlama becerileri, genellikle dağınık düşünce akışı, öncelikleri belirlemede zorluk ve görevleri sıralamada güçlük ile karakterizedir. Bu durum, bir işi tamamlama sürecinde adımları doğru sıralayamamaya, sık sık dikkat dağılmasına ve yarım bırakılan işlere neden olabilir. Örneğin, bir öğrenci ödevini yapmak istediğinde gerekli malzemeleri toplamayı unutabilir ya da hangi sorudan başlayacağına karar veremeyebilir. Aynı şekilde, yetişkin bireyler de iş hayatında bir projeyi planlarken zaman yönetiminde zorlanabilirler.

Planlama güçlükleri ayrıca, bireyin hedeflerine ulaşmasını engelleyerek motivasyon kaybına ve özgüven düşüklüğüne yol açabilir. Bu nedenle, DEHB’de planlama becerilerini destekleyecek yöntemler geliştirmek büyük önem taşır.

Görsel Planların Önemi

Araştırmalar, görsel desteklerin DEHB’li bireylerin planlama ve görev takibi süreçlerinde önemli bir kolaylaştırıcı olduğunu göstermektedir. Görsel planlar, karmaşık görevleri daha somut ve anlaşılır hale getirir. Örneğin, bir haftalık ders programını tablolar veya renkli çizelgeler halinde görmek, öğrencilerin öncelikleri belirlemesine yardımcı olur. Aynı şekilde, günlük yapılacak işler listesinin görsel simgelerle desteklenmesi, görevlerin akılda kalıcılığını artırır.

Görsel planlar yalnızca zamanı değil, aynı zamanda görevlerin sırasını da netleştirmektedir. Örneğin, sabah hazırlık rutini için hazırlanmış bir akış şeması, bireyin hangi adımı tamamladığını görmesini sağlar. Bu da hem görev tamamlama süresini kısaltır hem de dikkat dağınıklığını azaltır.

Takibin Önemi

DEHB’li bireyler için sadece plan yapmak değil, planı takip etmek de kritiktir. Bu noktada görsel planların düzenli olarak gözden geçirilmesi ve güncellenmesi gerekir. Görevlerin tamamlandıkça işaretlenmesi, bireye başarı hissi kazandırır ve motivasyonunu artırır. Ayrıca, takibin düzenli yapılması unutkanlık ve erteleme davranışlarını azaltır.

Takip süreci, aile, öğretmen veya iş arkadaşları tarafından desteklendiğinde daha etkili hale gelebilir. Sosyal destek, bireyin planına bağlı kalmasını kolaylaştırır ve sorumluluk bilincini geliştirir.

Sonuç

Sonuç olarak, DEHB’de planlama güçlükleri bireyin yaşamını pek çok yönden etkilemektedir. Görsel planlar, bu güçlüklerin azaltılmasında etkili ve pratik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Renkli tablolar, akış şemaları, yapılacaklar listeleri gibi görsel düzenlemeler bireylerin görevlerini daha kolay organize etmelerini ve takip etmelerini sağlar. Bu yöntemlerin düzenli takip ve sosyal destek ile birleştirilmesi, DEHB’li bireylerin akademik, mesleki ve sosyal yaşamlarında daha başarılı ve dengeli bir şekilde ilerlemelerine katkıda bulunur.

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi | Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi İstanbul | Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ankara | Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi İzmir | Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Bursa | Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Adana