Emrah Uğurlu
Kulak Burun Boğaz
- Ana Sayfa
- Kulak Burun Boğaz
- Horlama ve Uyku Apnesi: Ne Zaman Ciddiye Alınmalıdır? - Op. Dr. Emrah Uğurlu
Horlama, toplumda oldukça yaygın görülen bir durumdur. Pek çok kişi horlamayı yalnızca sosyal bir problem olarak değerlendirse de, bazı durumlarda ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabilir. Özellikle uyku sırasında nefes durmalarıyla seyreden uyku apnesi, kalp ve damar hastalıklarından trafik kazalarına kadar birçok önemli riski beraberinde getirebilir.
Horlama Neden Olur?
Horlama, uyku sırasında üst solunum yollarındaki dokuların titreşmesi sonucu ortaya çıkan sestir. Hava yolunun daralması veya kısmen tıkanması durumunda bu titreşimler artar ve horlama meydana gelir.
Horlamanın en sık nedenleri şunlardır:
• Burun kemiği eğriliği (deviasyon)
• Burun eti büyümesi
• Alerjik rinit
• Geniz eti büyümesi
• Bademciklerin büyük olması
• Fazla kilo ve obezite
• Boyun çevresinde yağlanma
• Alkol kullanımı
• Sigara kullanımı
• Uyku ilaçları
• Sırt üstü yatma alışkanlığı
• Yaşlanmaya bağlı doku gevşemesi
Ara sıra görülen hafif horlamalar genellikle önemli bir sağlık sorunu oluşturmaz. Ancak her gece devam eden, yüksek sesli ve nefes durmalarıyla birlikte görülen horlamalar mutlaka değerlendirilmelidir.
Uyku Apnesi Nedir?
Uyku apnesi, uyku sırasında solunumun en az 10 saniye süreyle durması veya belirgin şekilde azalması durumudur. Bu durum gece boyunca onlarca hatta yüzlerce kez tekrarlayabilir.
En sık görülen tipi Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu’dur (OUAS). Bu hastalıkta üst solunum yolu uyku sırasında daralır veya tamamen kapanır.
Uyku Apnesinin Belirtileri Nelerdir?
Uyku apnesi olan kişiler çoğu zaman gece yaşadıkları nefes durmalarının farkında olmazlar. Sorun genellikle eşleri veya yakınları tarafından fark edilir.
En sık görülen belirtiler:
• Şiddetli horlama
• Uyurken nefesin durduğunun gözlenmesi
• Uykuda boğulur gibi uyanma
• Sabah yorgun kalkma
• Sabah baş ağrısı
• Gün içinde aşırı uyku hali
• Dikkat eksikliği
• Konsantrasyon bozukluğu
• Unutkanlık
• Sinirlilik ve depresif ruh hali
• Gece sık idrara çıkma
• Sabah ağız kuruluğu
Uyku Apnesi Tehlikeli Midir?
Evet. Tedavi edilmeyen uyku apnesi yalnızca uyku kalitesini bozmakla kalmaz, aynı zamanda ciddi sağlık sorunlarına da yol açabilir.
Bilimsel çalışmalar uyku apnesinin şu hastalıklarla ilişkili olduğunu göstermektedir:
• Yüksek tansiyon
• Kalp ritim bozuklukları
• Kalp yetmezliği
• Koroner arter hastalığı
• Kalp krizi
• İnme (felç)
• Tip 2 diyabet
• Obezite
• Depresyon
• Hafıza ve dikkat problemleri
Ayrıca gündüz aşırı uyku hali nedeniyle trafik ve iş kazaları riski de belirgin şekilde artmaktadır.
Uyku Apnesi Nasıl Teşhis Edilir?
Uyku apnesinin tanısında önemli yöntem uyku testidir (polisomnografi).
Bu test sırasında gece boyunca:
• Solunum hareketleri
• Kandaki oksijen düzeyi
• Kalp ritmi
• Beyin aktiviteleri
• Horlama düzeyi
• Uyku evreleri
kayıt altına alınır.
Test sonucunda hastalığın hafif, orta veya ağır derecede olup olmadığı belirlenir ve uygun tedavi planlanır.
Horlama ve Uyku Apnesi Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, hastalığın şiddetine ve altta yatan nedene göre değişiklik gösterir.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri
Bazı hastalarda yaşam tarzı düzenlemeleri önemli ölçüde fayda sağlayabilir:
• Kilo verilmesi
• Düzenli egzersiz yapılması
• Sigaranın bırakılması
• Alkol tüketiminin azaltılması
• Uyku düzeninin sağlanması
• Yan pozisyonda uyunması
CPAP Tedavisi
Orta ve ağır derecedeki uyku apnesinde etkili tedavilerden biri CPAP tedavisidir.
Bu yöntemde uyku sırasında kullanılan özel bir cihaz sayesinde hava yolu açık tutulur ve nefes durmaları önlenir.
Ağız İçi Aparatlar
Bazı hafif ve orta dereceli vakalarda diş hekimleri tarafından hazırlanan özel ağız içi apareyler kullanılabilir.
Horlama Ameliyatı İşe Yarar Mı?
Horlama ameliyatları doğru hasta seçildiğinde oldukça başarılı sonuçlar verebilir. Ancak her horlayan hasta ameliyat için uygun değildir.
Cerrahi karar öncesinde:
• Burun yapısı
• Burun eti büyüklüğü
• Yumuşak damak yapısı
• Küçük dil uzunluğu
• Dil kökü pozisyonu
• Bademciklerin büyüklüğü
• Uyku testi sonuçları
ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.
Uygulanabilen Cerrahi Tedaviler
• Septoplasti (deviasyon ameliyatı)
• Burun eti küçültme ameliyatları
• Bademcik ameliyatı
• Geniz eti ameliyatı
• Yumuşak damak operasyonları
• Dil kökü cerrahileri
• Kombine üst hava yolu cerrahileri
Uygun hastalarda yapılan cerrahi tedaviler horlamayı azaltabilir ve bazı hastalarda uyku apnesinin düzelmesine katkı sağlayabilir.
Ne Zaman Bir KBB Uzmanına Başvurmalısınız?
Aşağıdaki belirtilerden biri veya birkaçı mevcutsa KBB uzmanına başvurmanız önerilir:
• Her gece yüksek sesli horlama
• Uykuda nefes durması
• Sabah dinlenmemiş uyanma
• Gün içinde uyuklama
• Dikkat ve hafıza problemleri
• Dirençli yüksek tansiyon
• Nedeni açıklanamayan kronik yorgunluk
Sonuç
Horlama her zaman masum bir durum değildir. Özellikle nefes durmaları, gündüz aşırı uyku hali, dikkat dağınıklığı ve sabah yorgunluğu gibi belirtiler eşlik ediyorsa uyku apnesi açısından değerlendirme yapılmalıdır. Erken teşhis ve uygun tedavi sayesinde hem yaşam kalitesi artırılabilir hem de kalp-damar hastalıkları gibi ciddi sağlık riskleri azaltılabilir. KBB muayenesi ve gerektiğinde yapılacak uyku testi, doğru tanı ve etkili tedaviye ulaşmanın ilk adımıdır.
Op. Dr. Emrah Uğurlu
KBB uzmanı
Pendik-Kurtköy Ersoy Hastanesi
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye