20 yaş dişleri, diğer adıyla üçüncü büyük azı dişleri, ağızda en son süren dişlerdir. Genç erişkinlik döneminde ortaya çıkarlar. Ancak çenede yeterli alan bulunmaması, dişin farklı açıyla gelişmesi veya önündeki diş tarafından engellenmesi nedeniyle bazı 20 yaş dişleri tamamen ya da kısmen gömülü kalabilir.
En sık karşılaştığımız sorulardan biri şudur:
“20 yaş dişim gömülü. Mutlaka çekilmesi gerekir mi?”
Cevap her hasta için aynı değildir. Bir 20 yaş dişinin çekilip çekilmeyeceğine yalnızca gömülü olup olmadığına bakılarak karar verilmez. Dişin konumu, çevresindeki dokular, komşu dişlerle ilişkisi, hastanın şikâyetleri ve ileride oluşturabileceği problemler birlikte değerlendirilir.
20 yaş dişinin çevresindeki enfeksiyon, çekim kararının en sık nedenlerindendir. Özellikle diş kısmen sürmüşse diş ile diş eti arasında temizlenmesi güç bir alan oluşur. Yemek artığı ve bakteri birikmesi sonucunda ağrı, şişlik, kötü tat ve ağız açmada güçlük görülür.
Bunun dışında;
gibi durumlarda çekim planlanır.
Ağrı olmaması, dişin mutlaka problemsiz olduğu anlamına gelmez. Bazı gömülü 20 yaş dişleri uzun süre hiçbir ağrı hissettirmeden komşu diş veya çevre kemikte dokuda istenmeyen değişiklikler yapabilir.
Diğer taraftan, hiçbir hastalık bulgusu bulunmayan ve çevre dokular açısından risk oluşturmayan her gömülü 20’lik diş de çekilmez. Belirli aralıklarla klinik ve radyolojik takip yapılır.
Alt çene gömülü 20 yaş dişlerinin kökleri bazen alt dudak ve çene ucunun duyusunu taşıyan sinire oldukça yakındır.
Panoramik röntgende sinirle yakın ilişki düşünülüyorsa diş ile sinir arasındaki üç boyutlu ilişkiyi değerlendirmek amacıyla dental volumetrik tomografi (CBCT) istenir.
Bu görüntüleme sonucunda cerrah;
değerlendirebilir.
Burada amaç yalnızca dişi çıkarmak değil, cerrahi işlemin sağlayacağı yarar ile oluşturabileceği riski birlikte değerlendirmektir. Risk / fayda ilişkisi hesaplanır.
Dişlerde çapraşıklık oluşmasının tek nedeninin 20 yaş dişleri değildir. Dişlerin zaman içinde konum değiştirmesi çok faktörlü bir süreçtir.
Bu nedenle yalnızca ileride dişleri sıkıştırabileceği düşüncesiyle her 20 yaş dişinin çekilmesi gerekli değildir.
Özellikle ortodontik tedavi öncesinde 20 yaş dişlerinin çekilip çekilmeyeceğine, dişlerin konumu ve yapılacak ortodontik tedavi planı birlikte değerlendirilerek karar verilir.
Çekimin gerekli olduğuna karar verilmişse yaş da değerlendirmede önem taşır. Genç hastalarda kemik yapısı ve diş köklerinin gelişim durumu nedeniyle bazı cerrahi işlemler daha kolay gerçekleştirilir.
Ancak bu, belirli bir yaştan sonra 20 yaş dişinin çekilemeyeceği anlamına gelmez.
Asıl önemli olan hastanın yaşıyla birlikte dişin pozisyonu, kök yapısı, çevre anatomik oluşumlarla ilişkisi ve cerrahinin oluşturabileceği risklerin değerlendirilmesidir.
Sonuç olarak;
Her gömülü 20 yaş dişi çekilmek zorunda değildir. Ancak şikâyet oluşturmayan her gömülü dişin tamamen zararsız olduğunu düşünmek de doğru değildir.
En doğru yaklaşım, dişin mevcut durumunu ve gelecekte oluşturabileceği riskleri birlikte değerlendirerek kişiye özel karar vermektir.
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.