Adetiniz gecikti, gebelik testi yaptınız ve sonuç negatif çıktı.
Peki bu sonuç gebeliği kesin olarak dışlar mı? Yoksa testi erken yapmış olabilir misiniz?
Negatif gebelik testinin anlamı, testin ne zaman ve nasıl yapıldığına bağlıdır. Çok erken yapılan bir test gebeliği henüz göstermeyebilir. Öte yandan her adet gecikmesinin nedeni gebelik değildir. Stres, kilo değişiklikleri, emzirme ve yumurtlamayı etkileyen hormonal durumlar da gecikmeye yol açabilir.
Gebelik varken test neden negatif çıkar?
Evde yapılan gebelik testleri, idrarda hCG adı verilen gebelik hormonunu saptar. Bu hormonun düzeyi testin algılayabileceği seviyeye henüz ulaşmadıysa, gebelik olmasına rağmen sonuç negatif çıkabilir.
Yanlış negatif sonucun başlıca nedenleri şunlardır:
• Testin çok erken yapılması
• Yumurtlamanın beklenenden geç gerçekleşmesi
• Fazla sıvı tüketimine bağlı idrarın seyrelmesi
• Testin kullanım veya sonuç okuma talimatlarına uyulmaması
Özellikle erken dönemde test yapılacaksa ilk sabah idrarını kullanmak doğruluğu artırabilir. Son kullanma tarihini ve kutudaki uygulama talimatlarını da kontrol etmek gerekir.
Gebelik testini ne zaman yapmalıyım?
Evde kullanılan testlerin çoğu, beklenen adetin ilk gecikme gününden itibaren yapılabilir.
Adetleriniz düzensizse veya bir sonraki adetin ne zaman başlaması gerektiğini bilmiyorsanız, son korunmasız ilişkiden en az 21 gün sonra test yapmak uygun bir zamanlamadır. Sonrasında yeniden korunmasız ilişki olduysa, daha yeni bir gebelik olasılığı ayrıca değerlendirilmelidir.
Test negatifse ne zaman tekrarlamalıyım?
Testi erken yaptıysanız veya gebelik olasılığı devam ediyorsa birkaç gün sonra tekrarlayabilirsiniz.
İkinci test de negatif olduğu hâlde adetiniz başlamadıysa kadın hastalıkları ve doğum değerlendirmesi uygundur. Testleri sürekli tekrarlamak yerine gecikmenin nedenini araştırmak gerekir.
Kan testi yaptırmam gerekir mi?
Her adet gecikmesinde kan testi zorunlu değildir. Ancak idrar testi negatif olmasına rağmen gebelik şüphesi sürüyorsa hekim, kanda beta-hCG ölçümü isteyebilir.
Sonucun yorumu; testin zamanına, yakınmalara ve gerektiğinde ultrason bulgularına bağlıdır. Tek bir beta-hCG değeri, gebeliğin rahim içinde bulunduğunu veya sağlıklı ilerlediğini tek başına göstermez. Bazı durumlarda seri ölçüm ve ultrasonla takip gerekir.
Gebelik yoksa adet neden gecikir?
Adet döngüsü, yumurtlamayı düzenleyen hormonal sistemdeki değişikliklerden etkilenebilir. Gecikmeye yol açabilen durumlar arasında şunlar bulunur:
• Stres ve yoğun yaşam değişiklikleri
• Hızlı kilo kaybı, yetersiz beslenme veya aşırı egzersiz
• Polikistik over sendromu (PCOS)
• Emzirme
• Bazı hormonal doğum kontrol yöntemleri
• Menopoza geçiş dönemi
Tek bir gecikme, bu durumlardan herhangi birinin tanısını koydurmaz. Özellikle tekrarlayan gecikmelerde kişisel öykü ve eşlik eden belirtiler önemlidir.
Tiroid hastalıkları ve prolaktin yüksekliği de adet düzenini etkileyebilir. Gerektiğinde gebelik değerlendirmesine ek olarak bu hormonlar ve yumurtalık işlevleri araştırılır. Her hastaya aynı testlerin yapılması gerekmez.
Kaç gün gecikme normal kabul edilir?
Herkes için geçerli tek bir gün sınırı yoktur. Adetlerinizi kendi alışılmış düzeninizle karşılaştırmak daha anlamlıdır. Birkaç günlük değişiklik tek başına hastalık anlamına gelmeyebilir; daha önce düzenli olan adetlerin belirgin biçimde değişmesi ise değerlendirme gerektirebilir.
Gebelik olasılığı, ağrı veya başka yakınmalar varsa uzun süre beklenmemelidir. Daha önce düzenli adet gören bir kişide üç aydan uzun süre adet olmaması mutlaka araştırılmalıdır. Bu süre, muayene olmak için üç ay beklemek gerektiği anlamına gelmez.
Hangi belirtilerde beklememeliyim?
Adet gecikmesine tek taraflı kasık ağrısı veya alışılmadık vajinal kanama eşlik ediyorsa, gebelik testi negatif olsa bile gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.
Ani ve şiddetli karın ağrısı, bayılma, belirgin baş dönmesi veya omuz ucunda ağrı varsa acil servise başvurun. Özellikle gebelik olasılığı bulunan kişilerde dış gebelik gibi acil durumlar araştırılmalıdır. Negatif ev testi, bu belirtileri göz ardı etmek için yeterli değildir.
Adet söktürücü kullanabilir miyim?
Gebelik olasılığı değerlendirilmeden ve gecikmenin nedeni anlaşılmadan kendi kendinize adet söktürücü hormon veya bitkisel ürün kullanmayın.
Tedavi, gecikmenin nedenine göre değişir. Amaç yalnızca kanama başlatmak değil, adet düzenini etkileyen durumu belirlemek ve uygun yaklaşımı seçmektir.
Muayeneye giderken hangi bilgileri hazırlamalıyım?
Son adetinizin ilk gününü, normalde kaç günde bir adet olduğunuzu, korunmasız ilişki tarihlerini ve gebelik testlerini ne zaman yaptığınızı not edin. Kullandığınız ilaçlar, korunma yönteminiz, emzirme durumunuz ve yakın dönemdeki kilo değişiklikleri de değerlendirmeye yardımcı olur.
Op. Dr. Gökhan Değer Sucu
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kişisel tıbbi değerlendirmeyle belirlenir.
