“Beyaz akıntı normal mi?”, “Sarı-yeşil akıntı enfeksiyon belirtisi mi?”, “Kötü koku neden olur?” Vajinal akıntıyla ilgili değişiklikler, birçok kadının merak ettiği konular arasındadır.
Her vajinal akıntı hastalık belirtisi değildir. Akıntı, vajinanın doğal işleyişinin bir parçasıdır. Ancak alışılmış akıntının kokusunda, miktarında veya kıvamında değişiklik olması; kaşıntı, yanma ya da ağrı eklenmesi değerlendirme gerektirebilir. Yalnızca akıntının rengine bakarak tanı konulamaz
Normal vajinal akıntı nasıl olur?
Normal akıntı genellikle şeffaf veya beyazdır; güçlü, rahatsız edici bir kokusu yoktur. Kıvamı ve miktarı adet döngüsü boyunca değişebilir.
Özellikle yumurtlama döneminde daha şeffaf, kaygan ve uzayan bir görünüm kazanabilir. Gebelikte de miktarı artabilir. Kaşıntı, yanma, ağrı veya kötü koku eşlik etmeyen bu değişiklikler çoğu zaman doğaldır. Normal akıntıyı tamamen ortadan kaldırmak için tedavi gerekmez.
Akıntının rengi ve kıvamı hangi durumları düşündürür?
Aşağıdaki özellikler değerlendirmeye yardımcı olabilir; ancak aynı görünüm farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.
Renk veya kıvam, hangi ilacın kullanılacağını belirlemek için yeterli değildir
Beyaz akıntı her zaman mantar mıdır?
Hayır. Beyaz akıntı normal de olabilir. Mantar enfeksiyonunda yoğun kaşıntı, dış genital bölgede kızarıklık, hassasiyet ve yanma görülebilir. Pütürlü akıntı eşlik edebilir; ancak her hastada bu görünüm bulunmaz.
Bu belirtiler de mantara özgü değildir. Özellikle şikâyetler tedaviye rağmen sürüyorsa veya kısa sürede tekrarlıyorsa, aynı ilacı yeniden kullanmak yerine tanının doğrulanması gerekir
Balık kokulu akıntı neden olur?
Özellikle ilişki sonrasında belirginleşen balık benzeri koku ve ince, beyaz-gri akıntı, bakteriyel vajinozisi düşündürebilir. Bu durum, vajinadaki bakterilerin doğal dengesinin değişmesiyle ilişkilidir.
Bakteriyel vajinozis, “yeterince temiz olmamak” anlamına gelmez. Vajinanın içini yıkamak veya kokuyu bastırmaya çalışmak yerine nedenin değerlendirilmesi gerekir.
Sarı-yeşil akıntı cinsel yolla bulaşan enfeksiyon anlamına mı gelir?
Sarı-yeşil akıntı, trikomonas gibi cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlarda görülebilir. Ancak bu renk tek başına enfeksiyonun türünü veya bulaşma yolunu göstermez.
İdrar yaparken yanma, ilişki sırasında ağrı, kasık ağrısı veya ilişki sonrası kanama varsa bunlar da hekime bildirilmelidir. Muayene ve gerekli testler, nedenin ayırt edilmesini sağlar.
Kahverengi veya pembe akıntı önemli mi?
Kahverengi ya da pembe görünüm, akıntıya kan karışmasından kaynaklanabilir. Bunun önemi; adet döngüsündeki zamana, tekrarlayıp tekrarlamadığına, gebelik olasılığına ve eşlik eden belirtilere bağlıdır.
Adetler arasında veya ilişki sonrasında tekrarlayan kanama değerlendirilmelidir. Menopoz sonrasında ise az miktarda pembe ya da kahverengi lekelenme bile araştırılmalıdır. Bu bulgular mutlaka ciddi bir hastalık anlamına gelmez; ancak yalnızca “akıntı” olarak düşünülüp geçiştirilmemelidir.
Gebelikte akıntı artışı normal mi?
Gebelikte ince, şeffaf veya süt beyazı akıntının artması sık görülür. Kötü koku, yeşil-sarı renk, kaşıntı, yanma veya idrar yaparken ağrı varsa hekime danışılmalıdır. Gebelikte kanlı akıntı da gecikmeden değerlendirilmelidir.
Ani boşalma şeklinde ya da sürekli sızıntı halinde su gibi sıvı geliyorsa, bebeğin suyunun gelmesi olasılığı nedeniyle doğum biriminizle hemen iletişime geçin. Sıvının akıntı mı, idrar mı, amniyon sıvısı mı olduğunu evde güvenilir biçimde ayırt etmek her zaman mümkün değildir.
Muayenede hangi testler yapılır?
Değerlendirmede akıntının süresi, kokusu, eşlik eden yakınmalar, kullanılan ilaçlar ve daha önceki tedaviler sorgulanır.
Gerekirse muayeneye ek olarak vajinal pH ölçümü, mikroskobik inceleme, kültür veya belirli enfeksiyonlara yönelik moleküler testler yapılabilir. Her akıntıda aynı test gerekmez. Tedavi, saptanan nedene göre planlanır.
Akıntı için evde ne yapmalıyım?
Vajinanın içini yıkamayın. Vajinal duş, parfümlü ürünler ve kokuyu bastırmaya yönelik uygulamalar tahrişe veya vajinal dengenin bozulmasına yol açabilir. Dış genital bölgenin nazikçe temizlenmesi yeterlidir.
Daha önce benzer bir yakınma yaşamış olmanız, bu kez de aynı nedenin bulunduğunu göstermez. Muayene olmadan tekrarlayan antibiyotik, fitil veya mantar ilacı kullanımı doğru tanıyı ve uygun tedaviyi geciktirebilir.
Hangi durumlarda beklememeliyim?
Akıntıya ateş, belirgin kasık ağrısı veya genel durumda bozulma eşlik ediyorsa aynı gün değerlendirme gerekir. Şiddetli veya giderek artan karın ağrısı, bayılma ya da yoğun kanama varsa acil servise başvurun.
Yeni başlayan veya geçmeyen koku, kaşıntı, yanma ve akıntı değişikliklerinde ise kadın hastalıkları ve doğum muayenesi planlayın. Akıntıyı değerlendirirken en yararlı bilgi, yalnızca rengi değil, sizin alışılmış düzeninizden nasıl farklılaştığıdır.
Op. Dr. Gökhan Değer Sucu
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kişisel tıbbi değerlendirmeyle belirlenir.
