Uzma Çelik Acar
Psikoloji
Bilişsel Davranışçı Terapi, psikoloji ve psikopatoloji (ruhsal rahatsızlıklar) alanında bilimsel sonuçlara dayanarak geliştirilmiş, bilimsel sonuçların psikoterapi sürecinde uygulanmasıyla ortaya çıkmış çağdaş bir psikoterapi türüdür. Bilişsel Davranışçı Terapideki psikoterapi tekniklerinin etkinliği bilimsel olarak sınanmış ve yüzlerce klinik çalışmayla birçok ruhsal rahatsızlıkta etkili olduğunu göstermiştir.
Bilişsel Davranışçı Terapi Nasıl İşler?
BDT ilk olarak kişinin güncel sorunlarına odaklanır; süre olarak geleneksel analize göre daha kısa ve daha çok sorun çözme hedefindedir. Pek tabii BDT danışanların sadece güncel sorunlarını çözmez, aynı zamanda bütün yaşamları boyunca problemleri çözmekte kullanabilecekleri bir takım becerilerde öğretir.
Bilişsel Davranışçı Terapide duygu-düşünce-davranış üzerinden çalışılır. Hepimizin yaşamımız boyunca oluşturduğu düşünce kalıpları vardır; biz bunlara “şema” deriz. Şemalar düşünce, duygu ve davranışlarımızı etkiler.
Örneğin bir olay yaşanır ve ardından anlık olan otomatik düşünceler (olay anında aklımızdan geçen düşünceler) ortaya çıkar. Otomatik düşünceler temel inançlarımızla yakından ilgilidir. Temel inançlara örnek olarak; yetersizim, değersizim, güçsüzüm… “-se,-sa/-meli,-malı” tarzında düşünce kalıpları gibi çoğaltılabilir.
Bir olay ya da olgu ortaya çıkar -> bu olguyla ilgili bir düşünce gelişir -> düşünce belli duyguları ve davranışları ortaya çıkarır -> buna bağlı olarak çevremiz ve bedenimizde bir takım değişiklikler ortaya çıkar.
İşte tam da bu noktada BDT yanlış düşünce kalıpları yerine alternatif düşünceler geliştirmeyi öğreterek kişide var olan ruhsal bozukluğun semptomlarını azaltmaya ve en sonunda bitirmeye yönelik çalışır.
Ne Kadar Sürer?
Zorunlu durumlar (belli bir periyotla terapiye gelebilme imkanı gibi) göz ardı edildiğinde terapinin ne kadar süreceğine danışan ve terapist birlikte karar verir. Genelde 2-3 seans sonrasında kabaca kaç hafta daha devam edilmesi gerektiği terapist tarafından söylenebilir. Bazı danışanlar için 6-10 seans gibi kısa süreler yeterli olurken, daha uzun süreli sorunları olan danışanlar aylarca hatta bir yılı geçen sürelerde gerekebilir.
Bilişsel Davranışçı Terapinin Kullanıldığı Olgular
- Depresyon
- Majör Depresyon
- Anksiyete (Kaygı) Bozuklukları
- Panik Bozukluk “Panik Atak”
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu
- Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB – Takıntılar)
- Trikotillomani (Saç Yolma Bozukluğu)
- Biriktiricilik Bozukluğu
- Deri Yolma Bozukluğu
- Yaygın Anksiyete Bozukluğu
- Sınav Kaygısı
- Fobiler
- Sosyal Fobi
- Somatoform Bozukluk
- Konversiyon Bozukluk
- Hastalık Kaygısı Bozukluğu
- Yeme Bozuklukları (Anoreksiya, Bulimia, Tıkanırcasına)
- Duygusal Yeme
- Yas
- Kişilik Bozuklukları
- Öfke Kontrol Sorunları
- Uyku Güçlüğü
- İlişki Sorunları
- Cinsel Sorunlar (Kadında/Erkende görülen)
- Kendi Kendine Zarar Verme Eğilimi
- Separasyon Anksiyetesi (Ayrılık Kaygısı)
- Boşanma Süreci
- Ebeveyn Olma Süreci
- Bipolar Bozukluk (Destekleyici Olarak)
- Madde Kullanım Bozuklukları (Destekleyici Olarak)
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye