Ubeydullah Yıldız
Psikoloji
Eliminasyon Bozukluklarının Klinik Psikoloji Tablosu
Açıklama
Eliminasyon bozuklukları, çocukluk döneminde ortaya çıkan ve idrar ya da dışkının uygun olmayan yerlere istemsiz veya bazen de bilinçli şekilde yapılmasıyla karakterize edilen ruhsal bozukluklardır. Bu durum yalnızca bedensel değil, aynı zamanda psikolojik ve sosyal yönleriyle de bireyin ve ailesinin yaşamını etkilemektedir. Çocukların gelişim süreçlerinde geçici olarak görülebilen bu sorunlar, süreklilik kazandığında ruh sağlığı açısından değerlendirilmesi gerekmektedir.
Belirtiler
Kişi gelişim düzeyine uygun olmamasına rağmen altını ıslatmaktadır.
Kişi dışkıyı uygunsuz yerlere yapmaktadır.
Kişi bu durum nedeniyle utanma, kaygı veya sosyal geri çekilme yaşamaktadır.
Kişi okul ve arkadaş ilişkilerinde zorluk yaşamaktadır.
Kişi aile içinde çatışmalar ve gerginliklere sebep olabilmektedir.
Nedenleri
Eliminasyon bozukluklarının nedenleri biyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin etkileşimiyle açıklanmaktadır. Mesane ve bağırsak kontrolünün gelişiminde gecikmeler biyolojik zemini oluşturmaktadır. Psikolojik olarak stres, kaygı, kardeş doğumu, aile içi çatışmalar ve travmatik yaşantılar bu sorunların ortaya çıkmasına katkıda bulunabilmektedir. Ayrıca tuvalet eğitimi süreçlerindeki tutumlar ve çevresel koşullar da önemli rol oynamaktadır.
Başa Çıkma Yöntemleri
Psikiyatrik ve Pediatrik Değerlendirme
Öncelikle tıbbi nedenlerin dışlanması için çocuk hekimi ve psikiyatrist değerlendirmesi yapılmalıdır. Gerekli görüldüğünde ilaç tedavisi kullanılabilmektedir.
Psikoterapi
Kısa süreli bilişsel terapi ve uzun süreli dinamik terapi, çocuğun kaygılarını azaltmasına, öz güvenini geliştirmesine ve davranış kontrolünü kazanmasına yardımcı olabilmektedir.
Ek Destekleyici Yöntemler
Aile danışmanlığı, olumlu pekiştirme yöntemleri, düzenli tuvalet alışkanlığı kazandırma ve gece uyarı cihazları gibi yöntemler süreci desteklemektedir.
DSM-5’e Göre Eliminasyon Bozuklukları
Enürezis (Altını Islatma Bozukluğu)
Çocuğun gelişim düzeyine uygun olmamasına rağmen istemsiz veya kasıtlı şekilde idrar kaçırmasıdır.
Gece yatak ıslatma
Gündüz idrar kaçırma
Enkoprezis (Dışkı Kaçırma Bozukluğu)
Çocuğun gelişim düzeyine uygun olmamasına rağmen dışkıyı uygunsuz yerlere yapmasıdır.
Kıyafete veya yere dışkı yapma
Sosyal ilişkilerde utanç ve geri çekilme
Diğer Belirtilen veya Belirtilmeyen Eliminasyon Bozuklukları
Eliminasyonla ilgili sorunların görüldüğü ancak tam tanı kriterlerini karşılamayan durumlar bu başlık altında değerlendirilir.
Ne Zaman Profesyonel Yardım Alınmalı?
Altını ıslatma veya dışkı kaçırma sorunu çocuğun sosyal yaşamını, özgüvenini ve aile ilişkilerini olumsuz etkiliyorsa; bu durum 5 yaş ve sonrasında devam ediyorsa profesyonel yardım almak gerekmektedir. Psikiyatri ve psikoterapi desteği bu süreçte önemli rol oynamaktadır. Eliminasyon bozuklukları, çocukluk döneminde görülen ve hem çocuk hem de aile için zorlayıcı olabilen durumlardır. Psikiyatri, psikoterapi ve aile desteğiyle bu sorunlar yönetilebilir ve çocuğun gelişim süreci sağlıklı şekilde desteklenebilir. Erken ve doğru müdahalelerle iyileşme mümkündür. Esenlikle kendi yolunuzu bulma dileğiyle…
Klinik Psikolog Ubeydullah Yıldız
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye