Zehra Akmaz
Kardiyoloji
- Ana Sayfa
- Kardiyoloji
- Kolesterol Yüksekliği Kalbi Nasıl Etkiler? - Uzm. Dr. Zehra Akmaz
Kolesterol yüksekliği, kalp ve damar hastalıklarının en önemli risk faktörlerinden biridir. Genellikle belirti vermeden ilerlediği için birçok kişi kolesterolünün yüksek olduğunu ancak yapılan kan testleri sonucunda öğrenir. Tedavi edilmediğinde damar sertliğine, kalp krizine, felce ve diğer ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Bu nedenle kolesterolün ne olduğunu, hangi değerlerin riskli kabul edildiğini ve kalbi nasıl etkilediğini bilmek büyük önem taşır.
Kolesterol Nedir?
Kolesterol, vücudumuzda doğal olarak bulunan yağ benzeri bir maddedir. Hücre zarlarının yapısında bulunur ve bazı hormonların üretiminde görev alır.
Kolesterolün büyük bölümü karaciğer tarafından üretilirken bir kısmı da besinlerle alınır.
Kolesterol tek başına zararlı değildir. Sorun, kandaki bazı kolesterol türlerinin yükselmesiyle ortaya çıkar.
Kolesterol Türleri Nelerdir?
LDL Kolesterol (Kötü Kolesterol)
LDL kolesterol damar duvarlarında birikerek plak oluşumuna neden olabilir.
Bu nedenle halk arasında “kötü kolesterol” olarak bilinir.
LDL seviyesinin yükselmesi:
• Damar sertliği (ateroskleroz)
• Kalp krizi
• İnme
• Bacak damar tıkanıklıkları
riskini artırır.
HDL Kolesterol (İyi Kolesterol)
HDL kolesterol, fazla kolesterolü damarlardan uzaklaştırarak karaciğere taşır.
Bu nedenle koruyucu etkiye sahiptir.
Trigliserid
Kandaki diğer önemli yağ türüdür.
Yüksek trigliserid düzeyleri de kalp damar hastalıkları riskini artırabilir.
Kolesterol Kalbi Nasıl Etkiler?
Kandaki LDL kolesterol yükseldiğinde damar duvarlarında yağ birikimi başlar.
Zamanla bu birikimler:
• Damarların daralmasına,
• Damar sertliğine,
• Kan akışının azalmasına,
neden olur.
Bu sürece ateroskleroz (damar sertliği) adı verilir.
Kalbi besleyen koroner damarlar etkilendiğinde kalp kasına yeterli oksijen ulaşamaz.
Sonuç olarak:
Göğüs Ağrısı (Anjina)
Özellikle efor sırasında göğüste baskı ve sıkışma hissi oluşabilir.
Kalp Krizi
Damar içindeki plak yırtıldığında pıhtı oluşabilir ve damar tamamen tıkanabilir.
Bu durum kalp krizine yol açabilir.
Kalp Yetmezliği
Uzun yıllar süren damar hastalığı kalp kasının zayıflamasına neden olabilir.
Kolesterol Yüksekliği Belirti Verir Mi?
Çoğu zaman hiçbir belirti vermez.
Bu nedenle yüksek kolesterol “sessiz risk faktörü” olarak kabul edilir.
Birçok hasta ancak:
• Kalp krizi,
• İnme,
• Damar tıkanıklığı
gibi ciddi olaylar sonrasında tanı alabilir.
Kolesterol Kaç Olmalıdır?
Genel olarak hedef değerler:
Test | İdeal Değer
Total Kolesterol | 200 mg/dL altı
LDL Kolesterol | 100 mg/dL altı
HDL Kolesterol | Erkeklerde 40 mg/dL üzeri
HDL Kolesterol | Kadınlarda 50 mg/dL üzeri
Trigliserid | 150 mg/dL altı
Kalp hastalığı bulunan kişilerde LDL hedefleri daha düşük olabilir.
Kolesterol Yüksekliğinin Risk Faktörleri
• Dengesiz beslenme
• Hareketsiz yaşam
• Obezite
• Sigara kullanımı
• Diyabet
• Hipertansiyon
• İleri yaş
• Genetik yatkınlık
Kolesterol Nasıl Düşürülür?
Sağlıklı Beslenme
Özellikle:
• Sebze ve meyveler
• Tam tahıllar
• Kurubaklagiller
• Balık
• Zeytinyağı
tercih edilmelidir.
Düzenli Egzersiz
Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz önerilmektedir.
Sigaranın Bırakılması
HDL kolesterolün yükselmesine katkı sağlar.
Kilo Kontrolü
Fazla kiloların verilmesi LDL ve trigliserid düzeylerinde düşüş sağlayabilir.
İlaç Tedavisi
Bazı hastalarda yalnızca yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmaz.
Özellikle:
• Diyabet hastalarında,
• Kalp damar hastalarında,
• Çok yüksek LDL düzeylerinde
kolesterol düşürücü ilaçlar gerekebilir.
Kimler Düzenli Kolesterol Kontrolü Yaptırmalıdır?
• 40 yaş üzerindeki bireyler
• Diyabet hastaları
• Hipertansiyonu olanlar
• Sigara kullananlar
• Fazla kilolu kişiler
• Ailesinde erken yaşta kalp hastalığı bulunanlar
• Kalp damar hastalığı öyküsü olanlar
Sonuç
Kolesterol yüksekliği uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebilir ancak damar sertliği, kalp krizi ve inme riskini önemli ölçüde artırır. Düzenli kontroller, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve gerektiğinde uygulanan ilaç tedavileri sayesinde kolesterol kontrol altına alınabilir ve kalp damar hastalıklarının önüne geçilebilir. Özellikle risk faktörlerine sahip bireylerin düzenli kardiyoloji kontrollerini ihmal etmemeleri büyük önem taşımaktadır.
Uz.Dr. Zehra Akmaz
Kardiyoloji Uzmanı
Pendik-Kurtköy Ersoy Hastanesi
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye