Erman Canlı
Ortodonti
Parmak Emme ve Emzik Alışkanlıklarının Ortodontik Etkileri
Parmak Emme Alışkanlığının Ortodontik Etkileri
Parmak emme, emzik kullanımına kıyasla genellikle daha zararlı kabul edilir çünkü alışkanlığın kontrolü zordur ve daha uzun süre devam edebilir. Uzun süreli parmak emme şu ortodontik problemlere yol açabilir:
Açık kapanış (anterioropen bite): Üst ve alt ön dişlerin temas etmemesi
Üst çenenin öne doğru konumlanması: Üst kesici dişlerde protrüzyon
Alt çenenin geride görünmesi: Çene uyumsuzluğu izlenimi
Çapraz kapanış: Üst çenenin daralmasına bağlı olarak arka dişlerde çapraz kapanış
Konuşma bozuklukları: Özellikle “s” ve “z” seslerinde pelteklik
Emzik Kullanımının Ortodontik Etkileri
Emzik kullanımı, parmak emmeye kıyasla daha kolay kontrol edilebilir bir alışkanlıktır. Ancak uzun süreli ve bilinçsiz kullanımda ortodontik sorunlara neden olabilir:
Ön dişlerde açıklık oluşması
Üst çenenin daralması
Dişlerin öne doğru eğilmesi
Yutkunma fonksiyonunda bozulma
Ortodontik olarak tasarlanmış (fizyolojik) emzikler, klasik emziklere göre daha az risk taşır; ancak bu emzikler de uzun süreli kullanımda tamamen zararsız değildir.
Alışkanlığın Süresi ve Şiddetinin Önemi
Ortodontik etkiler, alışkanlığın varlığından çok süresi, sıklığı ve şiddeti ile ilişkilidir.
3 yaşına kadar genellikle kalıcı hasar oluşmaz.
4–5 yaş sonrasında devam eden alışkanlıklar risklidir.
Daimi dişler sürmeye başladığında (6 yaş ve sonrası) alışkanlık devam ediyorsa ortodontik bozukluklar kalıcı hâle gelebilir.
Önleme ve Erken Müdahale
Parmak emme ve emzik alışkanlığının ortodontik etkilerini önlemek için:
Alışkanlık mümkünse 3 yaş civarında bırakılmalıdır.
Çocuğa baskı yapılmamalı, pozitif yönlendirme tercih edilmelidir.
Altta yatan psikolojik nedenler (stres, kaygı) değerlendirilmelidir.
Gerekli durumlarda çocuk diş hekimi veya ortodontistten destek alınmalıdır.
Alışkanlık kırıcı apareyler, son çare olarak ve uzman kontrolünde kullanılmalıdır.
Ortodontik Tedavi Gerekliliği
Alışkanlık bırakıldıktan sonra bazı hafif vakalarda dişler kendiliğinden düzelebilir. Ancak ileri derecede açık kapanış, çapraz kapanış veya çene darlığı oluşmuşsa ortodontik tedavi gerekebilir. Erken yaşta yapılan müdahaleler, daha kısa ve daha basit tedavi süreçleri sağlar.
Parmak emme ve emzik kullanımı erken çocukluk döneminde normal kabul edilse de, bu alışkanlıkların uzun süre devam etmesi ciddi ortodontik problemlere yol açabilir. Erken farkındalık, doğru yönlendirme ve zamanında uzman desteği sayesinde bu olumsuz etkiler büyük ölçüde önlenebilir. Çocukların sağlıklı diş ve çene gelişimi için alışkanlıkların süresi dikkatle takip edilmelidir.
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
İlgili makaleler
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye