Enver Eroğlu
İç Hastalıkları
- Ana Sayfa
- İç Hastalıkları
- Reflüde Beslenme Nasıl Olmalı? - Uzm. Dr. Enver Eroğlu
Reflü (Gastroözofageal Reflü Hastalığı)
Reflü (Gastroözofageal Reflü Hastalığı), mide asidinin veya mide içeriğinin yemek borusuna (özofagus) geri kaçmasıyla karakterize, yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren kronik bir sindirim sistemi sorunudur. Göğüste yanma hissi, ağza acı-ekşi su gelmesi, yutma güçlüğü ve kronik öksürük gibi belirtilerle kendini gösterir.
Reflü tedavisinin ve semptomları kontrol altına almanın en temel yapı taşı beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleridir. Doğru besinleri seçmek ve doğru beslenme alışkanlıklarını edinmek, alt özofagus sfinkteri adı verilen (mide kapakçığı) kas grubunun üzerindeki baskıyı azaltarak asit kaçışını büyük ölçüde engelleyebilir.
İşte mide sağlığınızı korumak ve reflü ataklarını en aza indirmek için uygulamanız gereken beslenme stratejileri.
Reflüye İyi Gelen (Tüketilmesi Önerilen) Besinler
Reflü hastaları için ideal besinler genellikle düşük asitli, lif açısından zengin ve sindirimi kolay yiyeceklerdir.
• Lifli Gıdalar (Yulaf, Esmer Pirinç, Tam Tahıllılar): Lifli yiyecekler mide asidini emmeye yardımcı olur ve aşırı yemeyi engelleyerek tokluk hissi sağlar. Özellikle yulaf ezmesi harika bir sabah alternatifidir.
• Asidik Olmayan Meyveler: Muz, kavun, karpuz, elma ve armut gibi alkali veya düşük asitli meyveler mideyi yormaz ve asit üretimini tetiklemez.
• Yağsız Proteinler: Tavuk göğsü, hindi, balık ve yumurta akı gibi az yağlı protein kaynakları tercih edilmelidir. Yağlı etler midenin boşalma süresini uzatarak reflüyü tetikler.
• Sebzeler (Brokoli, Kuşkonmaz, Yeşil Yapraklılar): Karnabahar, brokoli, kuşkonmaz, taze fasulye ve salatalık gibi sebzeler doğal olarak düşük yağ ve şeker içerdiğinden mide asidini azaltmaya yardımcı olur.
• Sağlıklı Yağlar (Zeytinyağı, Avokado): Doymuş yağlar yerine zeytinyağı veya avokado gibi sağlıklı yağlar ölçülü miktarda tüketilmelidir.
Reflüde Uzak Durulması veya Sınırlandırılması Gereken Besinler
Bazı besinler mide kapakçığının gevşemesine neden olurken, bazıları ise doğrudan mide asit salgısını artırır.
• Yüksek Yağlı ve Kızartılmış Yiyecekler: Patates kızartması, yağlı etler, ağır soslar ve tam yağlı süt ürünleri mide kapakçığının gevşemesine ve midenin geç boşalmasına neden olur.
• Çikolata: İçerdiği metilksantin adlı bileşen nedeniyle mide kapakçığını gevşeterek asit kaçışına doğrudan zemin hazırlar.
• Asidik Meyveler ve Sular: Portakal, mandalina, greyfurt, limon gibi turunçgiller ile domates (ve domates sosları/salça) mide asiditesini artırır.
• Kafeinli ve Karbonatlı İçecekler: Kahve, koyu çay, enerji içecekleri, kola ve maden suyu mideyi irite edebilir ve gaz oluşumuyla mide içi basıncı artırır.
• Nane ve Soğan/Sarımsak: Doğal nane yağı, çiğ soğan ve çiğ sarımsak reflü hastalarının birçoğunda mide kapakçığını gevşetici etki gösterir.
• Baharatlar ve Acı Gıdalar: Pul biber, karabiber, isot gibi acı ve yoğun baharatlar yemek borusundaki yanma hissini doğrudan şiddetlendirir.
Reflü Dostu Beslenme ve Yaşam Tarzi Kuralları
Reflü yönetiminde ne yediğiniz kadar, nasıl yediğiniz ve ne zaman yediğiniz de kritiktir.
-
Porsiyonları küçültün ve sık beslenin: Gün boyu dengeli beslenme.
Büyük ve ağır öğünler mideyi esneterek mide kapakçığına yukarı doğru baskı uygular. Bunun yerine günde 4-5 küçük öğün halinde beslenin. -
Yemekleri iyice çiğneyin ve yavaş yiyin: Sindirimi kolaylaştırın.
Hızlı yemek yemek, besinlerle birlikte hava yutmanıza (gaza) ve midenin daha fazla asit salgılamasına neden olur. Her lokmayı en az 15-20 kez çiğneyin. -
Yemekten hemen sonra yatmayın veya uzanmayın: En az 3 saat kuralı.
Yer çekimi, asidin midede kalmasına yardımcı olur. Akşam yemeğini yatmadan en az 3 saat önce bitirin. Yemekten sonra hemen uzanmak yerine hafif yürüyüşler yapın. -
Sıvı tüketimini öğün aralarına yayın: Mide hacmini koruyun.
Yemek sırasında bol su veya içecek tüketmek mide hacmini artırır ve asidi seyrelterek sindirimi geciktirir. Sıvıları öğünlerden 30 dakika önce veya sonra tüketin.
Reflü Beslenme Tablosu (Özet)
Aşağıdaki tablo, mutfağınızı reflüye uygun hâle getirirken size rehberlik edebilir:
Güvenle Tüketilebilecekler (Alkali/Düşük Asit) | Temkinli / Ölçülü Tüketilmesi Gerekenler | Uzak Durulması Önerilenler (Tetikleyiciler)
Yulaf ezmesi, esmer pirinç | Az yağlı süt ve yoğurt | Kızartmalar, fast-food, yağlı etler
Muz, kavun, karpuz, elma | Açık çay, kafeinsiz kahve | Çikolata, kakao, taze nane
Haşlanmış/Fırınlanmış sebzeler | Yumurta sarısı | Portakal, limon, domates, salça
Tavuk göğsü, hindi, ızgara balık | Hafif baharatlar (Kekik, kimyon) | Alkol, asitli/gazlı içecekler, koyu kahve
Zeytinyağı (Ölçülü) | Tam tahıllı buğday ekmeği | Çiğ soğan, çiğ sarımsak, aşırı acı/pul biber
Altın Kural: Her reflü hastasının tetikleyicisi benzersizdir. Örneğin, soğan bazı insanlarda şiddetli yanma yaparken, bazılarında hiçbir semptom göstermeyebilir. En doğru yaklaşım, bir “beslenme günlüğü” tutarak hangi yiyeceğin sizde yanma veya ekşime yaptığını not etmek ve o besini diyetinizden kişisel olarak elemektir.
Ayrıca, fazla kilolardan kurtulmak karın içi basıncı azaltarak mideye yapılan baskıyı hafifletir. Yatarken yatak başını 15-20 cm yukarı kaldırmak (ekstra yastık koymak değil, yatağın baş tarafını bütünsel olarak yükseltmek) gece reflülerini önlemede son derece etkilidir.
Uz. Dr. Enver Eroğlu
Dahiliye Uzmanı
Maltepe Ersoy Hastanesi
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye