Bir problemle karşılaştığımızda ne yapacağımızı biliriz çünkü çocukluğumuzdan beri problem çözmeyi öğreniyoruz. Matematik problemi, iş problemi, trafik problemi, bozulan musluk, çalışmayan bilgisayar…
Bu alanlarda problem çözmek gerçekten işe yarıyor. Sonra fark etmeden aynı refleksi kendimize de göstermeye başlıyoruz.
Kaygı? Çöz.
Üzüntü? Çöz.
Öfke? Çöz.
Korku? Çöz.
Sanki hissettiğimiz her duygu düzeltilmesi gereken bir arızaymış gibi… Oysa biz bir makine değiliz. Bu yüzden de her duygunun tamir edilmesi gerekmiyor. Bazı duyguların çözülmeye değil, anlaşılmaya ihtiyacı var çünkü duyguların bir dili vardır. Biz çoğu zaman o dili anlamaya çalışmadan susturmaya çalışıyoruz. Oysa anlaşılmayan her duygu, kendini anlatmanın başka bir yolunu buluyor.
Belki de iyi hissetmeyi yanlış anlıyoruz. İyi hissetmeyi; hiç kaygılanmamak, hiç üzülmemek ya da hiç öfkelenmemek sanıyoruz. Bu yüzden zorlayıcı bir duygu hissettiğimizde ilk refleksimiz onu anlamaya çalışmak değil, ondan kurtulmaya çalışmak oluyor.
Bir duyguyu anlamaya çalışmak, onun söylediği her şeyi yapmak demek değildir. Öfkeyi anlamak; öfkeyle hareket etmek değildir. Kaygıyı anlamak; kaygının sizi yönetmesine izin vermek değildir. Oysa bazen anlamak, sadece durup kendimize şu iki soruyu sorabilmektir: “Şu an bana ne oluyor? Bu duygu bana ne anlatmaya çalışıyor?”
Mesleğimin ilk yıllarında okuduğum bir kitapta şöyle bir bölüm vardı: “Üzülüyor musun, kaygılanıyor musun, öfkeleniyor musun, hayal kırıklığı mı yaşıyorsun? Cevabın ‘evet’se… Müjde. İnsansın!”
Aradan yıllar geçti. Bu süre içinde yüzlerce insanın hikâyesine tanıklık ettim. Yıllar içinde şunu fark ettim: İnsanlar çoğu zaman duygularından değil, onlarla sürekli mücadele etmekten yoruluyor. Belki de bu yüzden o bölüm bugün bana, ilk okuduğum günden daha anlamlı geliyor.
Üzülüyor musun, kaygılanıyor musun, öfkeleniyor musun? Müjde, insansın!
Bir sonraki sayıda görüşmek üzere…
