Bağımlılık: Sığınak Sandığınız Şey, Sizi Hapseden Yer mi? - Kl. Psk. Ceren Dalarslan

Kliniğe başvuran yetişkinlerin birçoğu, yaşadıkları zorlukları bir “irade zayıflığı” veya “kötü bir alışkanlık” olarak tanımlayarak süreci başlatır. Bir maddeye, bir kişiye, dijital dünyadaki akışlara ya da sürekli çalışma dürtüsüne duyulan aşırı odaklanma, genellikle çıkılması güç bir döngü gibi deneyimlenir. Ancak klinik perspektiften bakıldığında, bu döngülerin çoğu zaman bir “alışkanlıktan” ziyade, bir “kaçış stratejisi” olduğunu görürüz.

Psikoloji literatüründe bağımlılık süreçleri genellikle haz arayışı ile açıklanmaya çalışılır. Ancak klinik pratikte gözlemlediğimiz temel dinamik, genellikle hazdan ziyade “acıdan kaçınma” davranışıdır. Kendi düşünceleriniz, iç sesiniz veya yaşamın getirdiği ve tanımlayamadığınız içsel huzursuzluk ve anlamsız boşluk hissiyle baş başa kalmak, zaman zaman katlanılması zor bir deneyim olabilir. Zihin, bu tür anları bir tehdit olarak algıladığında, kişiyi o anın ağırlığından uzaklaştıracak bir “anestezik” arayışına girer. Bağımlılık döngüleri, bireye sahte ve güvenli bir “sığınak” sunarak bu yüzleşmeyi erteler.
Bilimsel veriler, bağımlılık döngüsünün beynin ödül mekanizmasını nasıl kendi lehine kullandığını çarpıcı bir biçimde ortaya koymaktadır. Fakat burada asıl mesele, beynin bu sistemle oluşturduğu yönetilebilir konfor alanıdır. Gerçeklik çoğu zaman belirsizlikler ve zorlayıcı duygularla doludur; bağımlılık ise bu gerçekliğin dışında, önceden tanımlanmış bir alan sağlar. Bu bağlamda, bağımlılık bir şeyi “sevmekten” ziyade, kendinize olan yolculuğunuzda karşılaştığınız engellerden uzaklaşma çabasıdır.
Bağımlılık süreçlerinde iyileşme, sadece “o eylemi bırakmaktan” ziyade, kişinin neden o eyleme ihtiyaç duyduğunu anlamlandırmasıyla başlar. Kendi içsel süreçlerinizle, huzursuzluk hissettiğiniz o boşlukla güvenli bir ortamda tanışmak, bağımlılığın bir “baston” olarak neden seçildiğini çözmenize olanak tanır. Hiç kimse kendi hayatını bilinçli olarak sabote etmez. Bağımlılık, bireyin mevcut koşullar içerisinde, çoğu zaman tek çözüm yolu gibi deneyimlediği bir hayatta kalma mekanizmasıdır.

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi süreci yerine geçmez. Ruhsal zorluklar ve bağımlılık gibi klinik süreçler, kişiye özel yapılandırılmış profesyonel destek gerektirir. Bu konuda daha detaylı bilgiye veya desteğe ihtiyaç duyarsanız iletişime geçebilirsiniz.

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana