Belde Dar Kanal (Lomber Spinal Stenoz) Tedavisinde Manuel Terapinin Rolü - Fzt. Cihat Seyrek

Lomber spinal stenoz (belde dar kanal)

Lomber spinal stenoz (belde dar kanal), spinal kanalın daralması sonucu sinir yapılarına baskı oluşmasıyla karakterize, özellikle ileri yaş grubunda sık görülen dejeneratif bir omurga problemidir. Ağrı, uyuşma, yürüme mesafesinde kısalma ve fonksiyonel kısıtlılık ile seyreden bu tabloda tedavi yaklaşımı multidisipliner olmalıdır. Manuel terapi, cerrahi dışı konservatif tedaviler arasında, semptomların azaltılması ve fonksiyonel kapasitenin artırılması açısından önemli bir role sahiptir.

Belde Dar Kanal (Lomber Spinal Stenoz) Nedir?

Lomber spinal stenoz; omurga kanalının, lateral reseslerin veya nöral foramenlerin daralması sonucu sinir köklerinin baskı altında kalmasıdır. En sık nedenleri:
Disk dejenerasyonu
Faset eklem hipertrofisi
Ligamentum flavum kalınlaşması
Postüral bozukluklar
Omurga segmentlerinde hareket kaybı
olarak sıralanabilir.
Hastalar genellikle ayakta durmak ve yürümekle artan, oturmak veya öne eğilmekle azalan bel ve bacak ağrısından yakınırlar.

Manuel Terapi Nedir?

Manuel terapi; eklem, kas, fasya ve sinir dokularına yönelik, elle uygulanan değerlendirme ve tedavi tekniklerini kapsar. Amaç:
Hareket kısıtlılığını azaltmak
Mekanik yüklenmeyi dengelemek
Sinir dokusu üzerindeki basıyı dolaylı olarak azaltmak
Fonksiyonel hareketi iyileştirmek

Dar Kanalda Manuel Terapinin Etki Mekanizması

Manuel terapi, spinal kanalı anatomik olarak “genişletmez”. Etkisi daha çok fonksiyonel ve biyomekanik mekanizmalar üzerinden gerçekleşir:

1. Segmental Hareketliliğin Artırılması
   Hipomobil spinal segmentlerin mobilizasyonu, yük dağılımını dengeler ve sinir irritasyonunu azaltabilir.
2. Faset Eklem ve Yumuşak Doku Geriliminin Azaltılması
   Kas spazmı ve fasial kısıtlılıkların azaltılması, sinir dokusu çevresindeki basıncı dolaylı olarak hafifletir.
3. Postür ve Hareket Paternlerinin Düzeltilmesi
   Özellikle lomber lordozun aşırı arttığı olgularda, manuel terapiyle desteklenen postüral düzenleme semptom kontrolünde etkilidir.
4. Nörolojik Hassasiyetin Azaltılması
   Sinir mobilizasyon teknikleri ile ağrı algısında ve fonksiyonel toleransta iyileşme sağlanabilir.

Bilimsel Literatür Ne Söylüyor?

Güncel klinik kılavuzlar ve çalışmalar, lomber spinal stenoz tedavisinde:
Manuel terapi
Egzersiz terapisi
Eğitim ve yaşam tarzı düzenlemeleri
kombinasyonunun, yalnızca pasif yaklaşımlara kıyasla daha etkili olduğunu göstermektedir.
Özellikle cerrahi endikasyonu olmayan veya cerrahiyi ertelemek isteyen hastalarda, manuel terapi destekli konservatif yaklaşımlar yürüme mesafesi, ağrı düzeyi ve fonksiyonel bağımsızlık üzerinde olumlu etkiler sunmaktadır.

Kimler Manuel Terapiden Daha Fazla Fayda Görebilir?

Manuel terapi özellikle:
Hafif–orta dereceli lomber stenozu olanlar
Cerrahi gereksinimi olmayan hastalar
Mekanik bel ağrısı ve postür bozukluğu eşlik edenler
Yürüme ile artan ancak istirahatle azalan semptomları olan bireyler
için uygun bir konservatif seçenek olabilir.

Ne Zaman Yeterli Olmaz?

Aşağıdaki durumlarda manuel terapi tek başına yeterli değildir:
İleri derecede nörolojik defisit
İlerleyici kuvvet kaybı
İdrar–gaita kontrol problemleri
Şiddetli ve ilerleyici dar kanal bulguları
Bu gibi durumlarda cerrahi değerlendirme önceliklidir.

Sonuç

Belde dar kanal tedavisinde manuel terapi, spinal yapıları doğrudan değiştirmeyi değil; hareket kalitesini artırmayı, ağrıyı azaltmayı ve fonksiyonel yaşamı iyileştirmeyi hedefler. Doğru hasta seçimi, bireysel değerlendirme ve egzersizle desteklenen bir programla uygulandığında, manuel terapi konservatif tedavinin önemli bir bileşeni olabilir.

Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı | Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı İstanbul | Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı Ankara | Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı İzmir | Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı Bursa | Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Uzmanı Adana