Çocuğa Kenardan Müdahale Etmek: Yardım mı, Engel mi? - Kl. Psk. Metin Aksu

Çocuğa Kenardan Müdahale Etmek: Yardım mı, Engel mi?

Çocuk bir işle uğraşırken sürekli ebeveynin gözünün içine bakıyorsa, dikkati artık o işte değil, onayın peşindedir. Sahada, ödev başında veya bir oyun sırasında “şöyle yap”, “böyle yapma”, “o şekilde olmaz” gibi sürekli müdahaleler, dışarıdan bir yardım gibi görünse de çocuğun karar verme becerisini ve özgüvenini zayıflatabilir. Çocuk, kendi potansiyelini keşfetmek yerine ebeveyninin onayını kazanmaya odaklandığında, hata yapmaktan kaçınan, risk almaktan korkan ve girişimden uzak duran bir tutuma yönelebilir. Hatanın doğal bir öğrenme süreci olduğunu deneyimleme şansı azaldıkça yaratıcılık ve esneklik de daralır.

Sürekli müdahale, çocuğun zihninde sessiz bir mesaja dönüşür: “Ben söylemezsem yapamazsın, kendi başına yetersizsin.” Bu duyguyla büyüyen çocuklar, ileride kendi kararlarını vermekte zorlanan, başkalarının görüşüne aşırı bağımlı, kendi sesini duyamayan yetişkinler olabilir. Performans baskısı, hata yapma korkusu, mükemmeliyetçilik ve düşük öz saygı, kökleri çocuklukta beslenen örüntülerdir. Aynı şekilde, “Benim çocuğum en iyisi olmalı” beklentisiyle yaklaşılan çocuklar, sevginin koşullu olduğunu öğrenebilir; kazanırsa değerli, kaybederse değersiz hissetmeye başlayabilir. Bu da uzun vadede performansa bağımlı bir öz değer yaratır.

Ebeveynin görevi yönetmenlik değil, güvenli bir tanıklıktır. Çocuğun zorlanmasına, denemesine, hata yapmasına ve bu hatadan kendi kendine öğrenmesine izin vermek gerekir. Başarıyı değil çabayı görünür kılmak, “Kazandın mı?” yerine “Yaparken ne hissettin, nasıldı?” diye sorabilmek; çocuğa, değerinin sonuçtan değil kendi varlığından geldiğini öğretir. Hata yaptığında onu utandırmadan birlikte düşünmek, doğru yaptığında yalnızca sonucu değil süreci de övmek küçük ama dönüştürücü tutumlardır. Ebeveyn-çocuk ilişkisinde tıkanma yaşandığında çocuk ve aile danışmanlığı; hem ebeveynin kendi kaygılarını anlamada hem de çocukla kurulan dinamiği yeniden şekillendirmede önemli bir destek olabilir.

Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.

DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.