Çocuklarda Ayrılık Kaygısı - Kl. Psk. Simay Tarhan

Pek Çok Çocuk Özellikle Yaşamın İlk Yıllarında Anne, Baba Ya da Bakım Veren Kişiden Ayrılırken Huzursuz Olabilir

Ağlamak, peşinden gitmek istemek ya da ayrılığı protesto etmek çoğu zaman ebeveynleri kaygılansa da bu davranışlar belirli dönemlerde gelişimin doğal bir parçası olarak görülmelidir.

Bebekler yaşamın ilk aylarında bakım veren kişinin sürekli var olduğunu henüz tam olarak kavrayamazlar. Zamanla bağlanma ilişkisi güçlendikçe bakım veren kişi onlar için güvenli bir üs haline gelir. Bu nedenle ayrılık, yalnızca fiziksel bir uzaklaşma değil, güven duygusunun da geçici olarak sarsılması anlamına gelebilir.

Bağlanma kuramına göre çocuk, yaşamın ilk yıllarında kendisini güvende hissettiren kişiyle kurduğu ilişki aracılığıyla dünyayı keşfetmeye başlar. Bakım veren kişinin varlığı, çocuk için yalnızca fiziksel ihtiyaçlarının karşılanması değil, aynı zamanda duygusal düzenlenmenin de temel kaynaklarından biridir. Bu nedenle ayrılık karşısında verilen tepki, çoğu zaman bakım verene duyulan bağın bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Özellikle gelişimin belirli dönemlerinde çocuğun bakım veren kişiye daha fazla yakınlık araması ya da ayrılıklara daha hassas tepki vermesi beklenebilir.

Ayrılık kaygısı genellikle yaşamın ilk yıllarında belirginleşir ve çocuk geliştikçe azalma eğilimi gösterir. Yeni bir okula başlamak, taşınmak, aile içinde önemli değişiklikler yaşanması ya da stresli yaşam olayları ise daha büyük çocuklarda da ayrılık kaygısını yeniden görünür hâle getirebilir. Bu durum her zaman gelişimde bir gerileme olduğu anlamına gelmez; çocuklar yaşamlarındaki önemli değişimlere farklı biçimlerde uyum sağlamaya çalışabilirler.

Her çocuğun mizacı ve gelişim hızı farklıdır. Bu nedenle bazı çocuklar yeni ortamlara kolay uyum sağlarken bazıları daha fazla zamana ihtiyaç duyabilir. Ayrılık sırasında yaşanan duyguları yalnızca “utangaçlık” ya da “şımarıklık” olarak değerlendirmek, çocuğun yaşadığı deneyimi anlamayı zorlaştıracaktır.

Ayrılık kaygısı, kimi zaman çocuğun bakım veren kişiyle kurduğu bağın da bir göstergesidir. Önemli olan, bu kaygının zaman içinde çocuğun gelişimini ve günlük yaşamını ne ölçüde etkilediğinin değerlendirilmesidir.

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana