Depresyon, yalnızca geçici bir mutsuzluk veya moral bozukluğu değildir. Kişinin düşünce, duygu, davranışları ve günlük hayatını etkileyen, günümüzde de çok yaygın bir ruh sağlığı durumudur. Depresyon yaşayan kişiler iş, aile, sosyal hayat ve kişisel bakımda zorlanabilir.
Her insan zaman zaman kendini üzgün hissedebilir. Bu normal bir durumdur. Ancak bu durum haftalar boyunca devam ediyor, yaşam kalitesini belirgin şekilde etkiliyor ve kişinin günlük işlevlerini yerine getirmesini güçleştiriyorsa profesyonel destek almak önemlidir.
Depresyon belirtileri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
Sürekli mutsuz, çökkün veya umutsuz hissetmek
Eskiden keyif alınan aktivitelere karşı ilginin azalması
Enerji kaybı ve sürekli yorgunluk
Uyku problemleri (uykusuzluk veya aşırı uyuma)
İştah değişiklikleri ve kilo değişimleri
Dikkat ve odaklanma güçlüğü
Kendini değersiz veya suçlu hissetme
Karar vermekte zorlanma
Sosyal ortamlardan uzaklaşma
Gelecekle ilgili umutsuz düşünceler
Bu belirtiler iki haftadan uzun sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek faydalı olabilir.
Depresyonu tek bir nedenle açıklamak doğru bir değerlendirme olmayacaktır. Genellikle biyolojik, psikolojik ve çevresel etkenlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Başlıca risk faktörleri şunlardır:
Yoğun stres; her gün maruz kaldığınız stres sürecinde çaresizlik duygusu ile birlikte “hiçbir şey istediğim gibi olmuyor” düşüncesi eşlik eder ve depresif belirtiler başlamaktadır.
Travmatik yaşam olayları; mobbing, deprem, sel, felaket gibi travmatik olaylar sonrasında travmanın içsel hazmedilmemesi sonucu yaşanılan travma tekrarı olacak kaygısı.
Yas süreci; sevdiği kişiyi kaybetmek, sevdiği bir eşyayı, sevgilisini, evini, hayvanını vb. kaybetmek de yas sürecinin yaşanmasına sebep olur ve yas sürecini yaşayamayanlarda süreçte depresif belirtiler görülür. “Ben onsuz ne yapacağım.”, “O varken her şey kolaydı ama artık yok, o yoksa ben hiçbir şey yapamam” gibi düşünceler sonucu depresyon.
Boşanma veya ilişki sorunları
İş hayatındaki zorluklar
Ailede depresyon öyküsü
Kronik hastalıklar
Uzun süreli yalnızlık
Her bireyin yaşam öyküsü farklı olduğu için depresyonun ortaya çıkış biçimi de kişiye özgüdür. Kişinin yaşam öyküsü detaylı alınmalı ki depresyonu besleyen alan hangisi tespit edilip müdahale ona göre yapılmalıdır.
Depresyon terapi ile geçen bir ruh sağlığı durumudur. Terapi planı kişinin belirtilerine, yaşam koşullarına ve ihtiyaçlarına göre belirlenir.
Psikolojik destek sürecinde amaç;
Depresyon belirtilerini azaltmak,
Olumsuz düşünce kalıplarını fark etmek,
Duygu düzenleme becerilerini geliştirmek,
Günlük yaşam işlevlerini yeniden kazanmak,
Yaşam kalitesini artırmaktır.
Bazı durumlarda psikoterapiye ek olarak bir psikiyatri uzmanı tarafından ilaç tedavisi de önerilebilir. Bu değerlendirme kişiye özel yapılmalıdır.
İlk görüşmede kişinin yaşadığı güçlükler ayrıntılı olarak değerlendirilir. Ardından bireyin ihtiyaçlarına uygun bir terapi planı oluşturulur.
Terapi süreci boyunca;
Düşünce kalıpları değerlendirilir.
Duyguların fark edilmesi desteklenir.
Baş etme becerileri geliştirilir.
Günlük yaşam düzeninin yeniden yapılandırılması hedeflenir.
Terapi, kişinin kendi kaynaklarını güçlendirmeyi ve yaşam kalitesini artırmayı amaçlayan yapılandırılmış bir süreçtir.
Bir danışanda yaşadığı en son olayda yoğun suçluluk ile birlikte depresyon belirtileri yaşamaktaydı. Günlük hayatında düzenlemeler yapıldıktan sonra suçluluk temeli araştırılmasında çocukluk yıllarında ailesi ile birlikte yaşadığı trafik kazasının kendisinin sebep olduğu suçluluk duygularını yaşadığını fark etti. Çalışmamız suçluluk duygusu üzerine yöneldi. Duygu yatıştıkça depresif belirtiler azaldı ve kişi günlük hayatı daha kaliteli bir hale dönüştü.
Bazı kişilerde belirtiler zamanla hafifleyebilir. Ancak uzun süren depresyon hem sosyal yaşamı hem de fiziksel sağlığı olumsuz etkileyebilir. Erken dönemde profesyonel destek almak, iyileşme sürecini kolaylaştırabilir ve belirtilerin kronikleşme riskini azaltabilir.
Aşağıdaki durumlarda bir klinik psikologdan değerlendirme almak uygun olabilir:
Mutsuzluk hissi uzun süredir devam ediyorsa,
Günlük yaşamınızı sürdürmekte zorlanıyorsanız,
İş veya okul performansınız belirgin şekilde düştüyse,
İlişkileriniz olumsuz etkileniyorsa,
Kendinizi sürekli umutsuz hissediyorsanız.
Bazı duyguları “suçluluk”, “değersizlik”, “sevilmemezlik” gibi duyguları her olayda yoğun yaşıyorsanız.
Erken değerlendirme ve uygun psikolojik destek, yaşam kalitesinin yeniden kazanılmasına katkı sağlayabilir.
Antalya Konyaaltı’nda hizmet veren klinik psikolog olarak depresyon, kaygı (anksiyete), stres yönetimi, ilişki sorunları ve yaşam olaylarıyla baş etme konularında yetişkinlere yönelik psikolojik destek sunuyorum.
Her bireyin yaşadığı süreç farklıdır. Bu nedenle terapi planı, kişinin ihtiyaçları ve hedefleri doğrultusunda bireysel olarak oluşturulur. Amaç; kişinin kendini daha iyi tanıması, yaşadığı güçlükleri anlamlandırması ve daha işlevsel baş etme yöntemleri geliştirmesine destek olmaktır.
Randevu almak veya ayrıntılı bilgi edinmek için benimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.