DEPRESYONDA ÖZNE NEDEN UYKUYA TUTUNUR? - Psk. Can Tarakcı

DEPRESYONDA ÖZNE NEDEN UYKUYA TUTUNUR?

Depresyon ve onun daha ağır biçimi olan melankoli, öznenin arzusuyla kurduğu bağın çözüldüğü bir ruhsal konumdur. Özne, kendisini yaşamayı hak etmeyen bir artık, bir çöp gibi deneyimler. Arzuya yaklaşmak bile suçluluğu harekete geçirir. Çünkü arzulamak, yaşam dürtüsünün yeniden dolaşıma girmesi demektir; oysa melankolik özne bunu kendisine çoktan yasaklamıştır. Arzunun geri çekildiği yerde ise boşluk oluşmaz; o yeri çoğu zaman acı veren bir jouissance doldurur.

Belki de bu yüzden uyku, yalnızca dinlenilen bir yer değildir. Freud’un ölüm dürtüsü burada başka bir anlam kazanır. Ölüm dürtüsü, özneyi gerilimin ve arzunun askıya alındığı bir alana çeker. Yaşamın içinde nefes alamayan özne, paradoksal biçimde nefesini ancak bu geri çekilişte bulabilir.

Ancak analiz, bu sığınağı öznenin elinden almaya çalışmaz. Çünkü her semptom gibi uyku da önce bir işlev görmektedir. Yaşam dürtüsünün yeniden dolaşıma gireceği koşullar oluşmadan özneyi arzusuyla yüzleştirmek, onu daha ağır bir çöküşün içine bırakabilir.

Bunu, zamanı gelmeden gerçekleşen bir doğuma benzetebiliriz. Erken doğan bir bebek nasıl yaşamla hemen baş başa bırakılamaz ve önce küveze alınırsa, ruhsal olarak henüz bunu taşıyabilecek durumda olmayan özneyi de arzusuyla zamansız karşılaştırmak benzer bir risk taşır. Küvez, bebeğin nefes alabilmesi için nasıl geçici bir yaşam alanı oluşturuyorsa, semptom da bazen öznenin ruhsal çöküş karşısında hayatta kalmasını sağlayan son dayanak olabilir.

Analitik çalışmanın etiği, semptomu ortadan kaldırmak değil, öznenin yalnızca uykuda bulabildiği o nefesi yavaş yavaş uyanık yaşamın içine taşıyabilecek koşulları birlikte kurabilmektir.

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana