Duygusal Açlık: Stresliyken Neden Yemeğe Yöneliyoruz? - Kl. Psk. Metin Aksu

Duygusal Açlık: Stresliyken Neden Yemeğe Yöneliyoruz?

Yemek yeme davranışı her zaman fiziksel açlıkla ilgili değildir. Stresli, yorgun, yalnız ya da sıkıntılı anlarda kendimizi buzdolabının önünde, ne yediğimizin pek farkında olmadan atıştırırken bulabiliyoruz. Buna duygusal açlık denir. Fiziksel açlık yavaş yavaş hissedilir, sabırlıdır, herhangi bir besinle giderilebilir; mide doyduğunda yeme isteği biter. Duygusal açlık ise aniden bastırır, genellikle belirli bir besine, çoğunlukla şekerli ya da yağlı yiyeceklere yöneliktir ve mide doysa bile durmaz. O an yediğimiz şey aslında bir besin değil; hissettiğimiz bir duyguyu geçici olarak susturmaya çalıştığımız bir araçtır.

Bu davranışın arkasında beynin işleyişi yatar. Stres anında vücut hızlı bir rahatlama arar; şekerli ve yağlı gıdalar beyinde anlık dopamin salınımı yaratarak kısa süreli bir iyilik hissi verir. Ayrıca kortizol gibi stres hormonlarının yükseldiği dönemlerde vücut hızlı enerji kaynaklarına yönelir; bu da kalorisi yüksek besinlere olan eğilimi açıklar. Ancak bu rahatlama geçicidir. Ardından genellikle pişmanlık, suçluluk, beden algısına dair olumsuz düşünceler ve daha derin bir yorgunluk gelir. Mide doysa da duygusal ihtiyaç karşılanmadığı için döngü tekrar tekrar yaşanır; bazen bu örüntü kişinin kendisiyle olan ilişkisini de yıpratır.

Eliniz bir yiyeceğe gittiğinde küçük bir duraksamayla şunu sormak işe yarayabilir: “Şu an gerçekten aç mıyım, yoksa ne hissediyorum?” Bu farkındalık, kendini suçlamadan duyguyu tanımanın ilk adımıdır. Hissedilen duyguyu adlandırmak, ona uygun bir karşılık vermek için zaman kazandırır; bir arkadaşla konuşmak, kısa bir yürüyüş, derin nefes egzersizleri ya da basitçe duyguyu yargısızca gözlemlemek alternatif yollar olabilir. Eğer bu döngü hayatınızı belirgin biçimde zorluyor, beden algınızı ya da yaşam kalitenizi etkiliyorsa; duygu düzenleme ve yeme davranışı konusunda profesyonel destek almak hem psikolojik hem de fiziksel sağlık açısından kalıcı bir fark yaratabilir.

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana