Serdar Yalçın
Üroloji
ERKEKLERDE HPV: TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ?
HPV (Human Papillomavirus), kadınlarda olduğu gibi erkeklerde de oldukça sık görülen bir enfeksiyondur. Cinsel olarak aktif bireylerin önemli bir bölümü yaşamlarının bir döneminde HPV ile karşılaşabilir.
HPV tanısı alan erkeklerin en sık sorduğu soru ise şudur:
“HPV’yi vücudumdan nasıl temizleyebilirim?”
Burada önemli bir ayrım yapmak gerekir.
HPV virüsünün kendisini doğrudan ortadan kaldıran, kanıtlanmış özel bir antiviral ilaç bulunmamaktadır. Tedavi, HPV’nin oluşturduğu lezyonlara, özellikle genital siğillere yöneliktir.
Çoğu kişide bağışıklık sistemi zaman içerisinde virüsü baskılar ve enfeksiyon saptanamaz hâle gelir.
HPV Pozitifliği Kanser Anlamına mı Gelir?
Hayır.
HPV’nin çok sayıda farklı tipi vardır.
HPV 6 ve HPV 11 gibi düşük riskli tipler genital siğillerle daha fazla ilişkilidir.
HPV 16 ve HPV 18 başta olmak üzere bazı yüksek riskli HPV tipleri ise uzun süre kalıcı olduklarında penis, anal bölge ve ağız-boğaz bölgesindeki bazı kanserlerin gelişme riskini artırabilir.
Ancak yüksek riskli HPV saptanması dahi kişinin kanser olduğu anlamına gelmez.
Asıl önemli olan enfeksiyonun kalıcı hâle gelmesi ve şüpheli hücresel değişikliklerin ortaya çıkmasıdır.
Erkeklerde HPV Nasıl Bulaşır?
HPV yalnızca penetratif cinsel ilişkiyle bulaşmaz.
Vajinal, anal ve oral cinsel ilişkinin yanı sıra genital bölgelerin yakın cilt cilt teması ile de bulaşabilir.
Bu nedenle prezervatif bulaşma riskini azaltmasına rağmen HPV’ye karşı %100 koruma sağlamaz.
Bir başka önemli nokta ise HPV’nin ne zaman ve kimden bulaştığının çoğu zaman belirlenememesidir.
HPV enfeksiyonu uzun süre belirti vermeden kalabilir. Bu nedenle bir ilişkide HPV ortaya çıkması, yakın zamanda bulaştığını veya eşlerden birinin sadakatsiz olduğunu göstermez.
Erkeklerde HPV Belirtileri Nelerdir?
Erkeklerin büyük bölümünde HPV hiçbir belirti oluşturmaz.
Belirti ortaya çıktığında en sık görülen bulgu genital siğil, yani kondilomdur.
Siğiller;
• penis üzerinde,
• penis kökünde,
• pubik bölgede,
• skrotum çevresinde,
• kasıkta,
• perine veya anal bölgede
tek veya çok sayıda ortaya çıkabilir.
Düz, kabarık veya karnabahar benzeri görünümleri olabilir.
Üretra ağzında bulunan lezyonlar daha nadirdir.
Erkeklerde HPV Testi Yapılmalı mı?
Bu konuda önemli bir yanlış anlaşılma bulunmaktadır.
Erkeklerde rutin HPV taraması için uluslararası olarak onaylanmış standart bir HPV testi bulunmamaktadır.
Bu nedenle her erkeğe penis sürüntüsü, idrar veya semen üzerinden rutin HPV PCR testi yapılması, uluslararası kılavuzların standart yaklaşımı değildir.
Erkek hastada öncelikle ayrıntılı genital muayene yapılır.
Şüpheli bir lezyon varsa değerlendirilir; tanının belirsiz olduğu veya kanser açısından şüpheli bir görünüm bulunduğu durumlarda biyopsi gerekebilir.
Erkeklerde HPV Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi, hastanın HPV testinden çok mevcut lezyonlarına göre planlanır.
Genital siğiller için başlıca tedavi seçenekleri:
1. Kriyoterapi
Lezyonların kontrollü olarak dondurulmasıdır.
Küçük ve uygun yerleşimli kondilomlarda uygulanabilir. Bazı hastalarda birden fazla seans gerekebilir.
2. Elektrokoter / Elektrokoterizasyon
Elektrik enerjisi kullanılarak kondilomların kontrollü biçimde ortadan kaldırılmasıdır.
Özellikle çok sayıda veya daha büyük lezyonlarda tercih edilebilir.
3. Lazer Tedavisi
Uygun hastalarda genital siğiller, lazer enerjisi kullanılarak tedavi edilebilir.
Lezyon sayısı, büyüklüğü ve yerleşimi hangi yöntemin daha uygun olduğunu belirler.
4. Cerrahi Eksizyon
Büyük, dirençli veya tanısı konusunda şüphe bulunan lezyonlarda cerrahi olarak çıkarma tercih edilebilir.
Çıkarılan dokunun patolojik incelemeye gönderilmesi de mümkün olur.
5. İmiquimod ve Lokal Tedaviler
Uygun dış genital lezyonlarda, hekimin değerlendirmesi sonrasında imiquimod gibi lokal immünomodülatör tedaviler kullanılabilir.
Hangi yöntemin seçileceği; siğillerin sayısı, büyüklüğü, anatomik yerleşimi, daha önce uygulanan tedaviler ve hastanın bağışıklık durumu dikkate alınarak belirlenmelidir.
Siğilleri Aldırınca HPV Tamamen Temizlenir mi?
Hayır.
Görülebilen kondilomların ortadan kaldırılması, HPV’nin aynı anda vücuttan tamamen temizlendiği anlamına gelmez.
Tedavi, gözle görülebilen lezyonları ortadan kaldırır.
Çevrede gözle görülemeyen HPV enfeksiyonu bulunabileceği için özellikle tedaviden sonraki dönemde yeni siğiller ortaya çıkabilir.
Bu nedenle kondilom tedavisi sonrasında nüks görülmesi, tedavinin mutlaka başarısız olduğu anlamına gelmez.
HPV Tekrarlar mı?
Evet, tekrarlayabilir.
Özellikle tedaviden sonraki dönemde yeni kondilomlar ortaya çıkabilir.
Bu nedenle hastaların kendi genital bölgelerini takip etmeleri ve yeni bir lezyon fark etmeleri hâlinde yeniden değerlendirilmesi önemlidir.
HPV Aşısı Erkeklere Yapılabilir mi?
Evet.
HPV aşısı yalnızca kadınlara yönelik bir aşı değildir.
Erkeklerde de HPV ile ilişkili genital siğillerin ve bazı HPV ile ilişkili kanserlerin önlenmesine yardımcı olur.
Ancak önemli bir ayrım vardır:
HPV aşısı mevcut HPV enfeksiyonunu veya mevcut genital siğili tedavi etmez.
Aşının temel amacı, kişinin henüz karşılaşmadığı aşı kapsamındaki HPV tiplerine karşı korunmasını sağlamaktır.
Bu nedenle daha önce HPV ile karşılaşmış olmak veya genital siğil geçirmiş olmak, uygun kişide aşının hiçbir yararı olmayacağı anlamına gelmez.
Aşı kararı; yaş, daha önceki aşılama durumu ve kişinin gelecekteki HPV maruziyet riski değerlendirilerek verilmelidir.
Partnerin de Tedavi Olması Gerekir mi?
Partnerde genital siğil veya başka bir şüpheli lezyon varsa muayene edilmesi gerekir.
Kadın partnerlerin kendi yaşlarına ve risk durumlarına uygun rutin servikal kanser taramalarını aksatmamaları önemlidir.
Ancak partnerde HPV bulunması nedeniyle erkekte veya kadında gereksiz ve tekrarlayan HPV testleri yapılması her zaman gerekli değildir.
Çiftlerin HPV’yi birbirlerine tekrar tekrar “ping-pong” şeklinde bulaştırdığı düşüncesi de durumu gereğinden fazla kaygı verici hâle getirebilir. Uzun süreli partnerlerde HPV sıklıkla paylaşılmış durumdadır.
HPV Varken Cinsel İlişki Olabilir mi?
Aktif genital siğiller bulunduğunda, değerlendirme ve tedavi tamamlanana kadar cinsel temasa ara verilmesi düşünülebilir.
Prezervatif HPV bulaşma riskini azaltabilir; ancak virüs prezervatifin kapatmadığı genital deriden de bulaşabildiği için tam koruma sağlamaz.
Partnerle açık iletişim ve uygun korunma önemlidir.
HPV’den Kurtulmak İçin Bağışıklık Güçlendirici İlaç Gerekir mi?
HPV’yi vücuttan temizlediği kanıtlanmış bir vitamin, takviye, bitkisel ürün veya “bağışıklık güçlendirici” ilaç bulunmamaktadır.
Buna karşılık, genel sağlık açısından;
sigara kullanmamak, sağlıklı beslenmek, düzenli uyumak ve bağışıklık sistemini etkileyen hastalıkların kontrol altında tutulması önemlidir.
Özellikle sigara kullanımı, HPV’nin kalıcılığı ve HPV ile ilişkili hücresel değişiklikler açısından olumsuz bir faktördür.
Hangi Lezyonlarda Biyopsi Gerekebilir?
Her genital lezyon HPV değildir ve her HPV lezyonu da tipik kondilom görünümünde olmayabilir.
Özellikle;
• pigmentli veya koyu renkli,
• sert,
• ülserleşmiş,
• kanayan,
• düzensiz görünümlü,
• hızla büyüyen veya
• standart tedaviye yanıt vermeyen
lezyonların üroloji veya dermatoloji tarafından değerlendirilmesi ve gerektiğinde biyopsi yapılması önemlidir.
Erkeklerde HPV Takibinde Temel Yaklaşım
Erkeklerde HPV yönetiminde amaç yalnızca “HPV pozitif mi, negatif mi?” sorusuna cevap vermek değildir.
Asıl önemli olan;
görünür genital lezyonların değerlendirilmesi, gerekli lezyonların tedavi edilmesi, şüpheli lezyonların biyopsisi, nükslerin takibi, partnerin uygun şekilde bilgilendirilmesi ve HPV aşısının değerlendirilmesidir.
Unutmayın
HPV çok yaygındır.
HPV pozitifliği kanser anlamına gelmez.
Çoğu HPV enfeksiyonu zaman içerisinde bağışıklık sistemi tarafından kontrol altına alınır.
Virüsü doğrudan ortadan kaldıran bir ilaç yoktur; tedavi, HPV’nin oluşturduğu lezyonlara yöneliktir.
Genital siğiller tedavi edilebilir.
HPV aşısı erkeklerde de önemlidir.
Doç. Dr. Serdar Yalçın
Üroloji Uzmanı
Bodrum / Muğla
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve kişiye özel tedavi için hekim değerlendirmesi gereklidir.
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
İlgili makaleler
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye