Evlilikte Rol Karışıklığı: Fark Etmeden İlişkinizi Zedeleyen Dinamik - Uzm. Psk. Meliha Karayay

Evlilikte Rol Karışıklığı: Fark Etmeden İlişkinizi Zedeleyen Dinamik

Evlilikte yaşanan sorunların bir kısmı görünürdür: tartışmalar, iletişim problemleri, uzaklaşma…

Ancak bazı problemler vardır ki, uzun süre fark edilmeden ilişkinin temelini zayıflatır. Bunlardan biri rol karışıklığıdır.

Çoğu çift, aslında bir sorun yaşadığını bile anlamadan bu dinamiğin içinde kalır. Ta ki bir gün şu soru belirene kadar:

“Biz ne zaman bu kadar uzaklaştık?”

Rol Karışıklığı Nedir?

Sağlıklı bir ilişkide taraflar “eş” rolünde, yani iki yetişkin olarak karşı karşıya gelir.

Ancak zamanla bu denge bozulabilir.

Örneğin:

• Eşlerden biri partner olmaktan çıkıp “ebeveyn” rolüne geçebilir.
• Diğeri daha bağımlı, yönlendirilmeye açık bir konuma yerleşebilir.
• Ya da roller sürekli değişerek ilişkide belirsizlik yaratabilir.

Bu durum çoğu zaman bilinçli değildir. Aksine, genellikle iyi niyetle başlar:

• “Ben idare edeyim.”
• “Ben güçlü olayım.”
• “Sorun çıkmasın diye alttan alayım.”

Ancak bu yaklaşım, uzun vadede ilişkide dengesizlik yaratır.

Rol Karışıklığının İlişkiye Etkileri

Başlangıçta işlevsel gibi görünen bu roller zamanla şu sonuçlara yol açabilir:

• Değer görmeme hissi
• Duygusal ve fiziksel tükenmişlik
• Cinsel istekte azalma
• Tekrarlayan tartışmalar
• Derin bir yalnızlık duygusu

Bağlanma kuramının kurucusu John Bowlby, erken dönem ilişkilerin yetişkinlikteki bağlanma biçimlerini etkilediğini vurgular.

Çift terapisi alanında önemli bir isim olan Sue Johnson, duygusal bağın zayıflamasında bu tür dengesizliklerin kritik rol oynadığını belirtir.

Araştırmalarıyla tanınan John Gottman ise ilişkilerde sürdürülebilirliğin temelinde “eşitlik ve karşılıklılık” olduğunu ortaya koyar.

En Kritik Kırılma Noktası

Rol karışıklığı derinleştikçe çiftler genellikle şu noktaya gelir:

“Artık seni partnerim gibi hissetmiyorum.”

Bu aşamada ilişki, duygusal bir bağdan çok bir sorumluluk ya da iş birliği hâline dönüşebilir.

Bu Döngü Değiştirilebilir mi?

Evet. Çünkü çoğu durumda sorun kişilikten değil, ilişki dinamiklerinden kaynaklanır.

Terapi sürecinde:

• Üstlenilen roller fark edilir
• Bu rollerin altında yatan ihtiyaçlar keşfedilir
• Geçmiş deneyimlerin bugünkü ilişkiye etkisi anlaşılır
• İletişim yeniden yapılandırılır

Birçok çift şu farkındalığı yaşar:

“Biz aslında kavga etmiyorduk, yanlış rollerle konuşuyorduk.”

Ne Zaman Destek Almalısınız?

Eğer ilişkinizde:

• Sürekli aynı tartışmalar tekrar ediyorsa
• Kendinizi belirli bir role sıkışmış hissediyorsanız
• “Bu ilişkide ben kimim?” sorusu aklınıza geliyorsa

Bu durum sadece bir iletişim sorunu olmayabilir.

Rol dengesinin bozulmuş olması, ilişkinizin görünmeyen yükünü oluşturuyor olabilir.

Son Söz

Sağlıklı bir ilişkide kimse ebeveyn, çocuk ya da kurtarıcı olmak zorunda değildir.

İki yetişkin, iki eş olarak yan yana durabilmek mümkündür.

Bazen değişim, doğru soruyu sormakla başlar:

“Biz gerçekten eş miyiz, yoksa birbirimizin rolünü mü taşıyoruz?”

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana