Emrullah Solmazgül
İç Hastalıkları
- Ana Sayfa
- İç Hastalıkları
- Hipertiroidi belirtileri nelerdir? - Doç. Dr. Emrullah Solmazgül
Hipertiroidi
Hipertiroidi, boynun ön kısmında yer alan tiroid bezinin aşırı çalışarak normalden fazla tiroid hormonu (T3 ve T4) üretmesi durumudur. Hipotiroidinin aksine, hipertiroidide vücudun tüm metabolik süreçleri adeta “hızlandırılmış video” gibi aşırı hızlı çalışmaya başlar. Vücut sürekli olarak yüksek bir enerji harcar ve organlar ekstra yük altında kalır.
Belirtiler genellikle aniden veya birkaç hafta içinde gelişebilir. Vücudun adeta aşırı hızda çalışan bir motor gibi tepki vermesiyle kendini gösteren en yaygın hipertiroidi belirtileri şunlardır:
1. Metabolizma ve Enerji Belirtileri
İştah artışına rağmen kilo kaybı: Kişi normalden çok daha fazla yemesine rağmen, metabolizma hızı ekstrem düzeyde yüksek olduğu için hızla ve açıklanamayan bir şekilde kilo kaybeder.
Sıcağa tahammülsüzlük ve aşırı terleme: Vücudun iç termostatı sürekli yüksek çalışır. Hipertiroidi hastaları serin ortamlarda bile çok çabuk bunalır, aşırı terler ve avuç içleri genellikle sürekli sıcak ve nemlidir.
Çabuk yorulma ve kas güçsüzlüğü: Vücut sürekli yüksek viteste çalıştığı için enerji depoları hızla tükenir. Özellikle uyluk ve üst kol kaslarında güçsüzlük oluşur; merdiven çıkmak veya hafif bir yük kaldırmak bile çok yorucu hale gelir.
2. Kalp ve Dolaşım Sistemi Belirtileri
Çarpıntı ve hızlı kalp atışı (taşikardi): Dinlenme halindeyken bile kalbin dakikada 100’ün üzerinde atması, göğüste güçlü bir gümbürtü veya kuş kanadı çırpınışı gibi hissedilen çarpıntılar en sık görülen belirtilerdendir.
Yüksek tansiyon ve nabız düzensizliği: Kan basıncında (özellikle büyük tansiyonda) yükselme ve nabızda aritmi (düzensiz ritim) gelişebilir.
3. Sinir Sistemi ve Ruhsal Belirtiler
Aşırı sinirlilik, huzursuzluk ve anksiyete: Nedensiz bir panik hali, tahammülsüzlük, çabuk parlama, sürekli tetikte olma hissi ve yoğun kaygı (anksiyete) yaşanır.
Uykusuzluk (insomnia): Zihnin ve vücudun bir türlü sakinleşememesi nedeniyle uykuya dalmakta zorlanma, sık sık uyanma ve kalitesiz uyku süreçleri kronikleşir.
Ellerde titreme (tremor): Özellikle elleri öne doğru uzattığınızda parmaklarda ince, kontrol edilemeyen bir titreme meydana gelir.
4. Göz Belirtileri (Graves Hastalığına Özel)
Hipertiroidinin en yaygın nedeni olan Graves Hastalığı varlığında, gözlerde çok tipik ve dışarıdan fark edilebilen değişiklikler olur:
Gözlerin öne doğru fırlaması (ekzoftalmi): Göz küresinin arkasındaki dokuların şişmesi nedeniyle gözler dışarı doğru fırlamış gibi görünür (fırlatacak gibi bakma).
Gözlerde kuruluk, kızarıklık, ışığa karşı aşırı hassasiyet, çift görme veya görme bulanıklığı.
5. Sindirim, Cilt ve Diğer Belirtiler
Sık büyük abdest / ishal: Bağırsak hareketleri aşırı hızlandığı için kişi gün içinde normalden çok daha sık tuvalete çıkma ihtiyacı hisseder veya kronik ishal problemi yaşar.
Cildin incelmesi ve saç yapısında değişiklik: Cilt yumuşak, nemli ve çok incedir. Saç telleri aşırı incelir, ipeksi bir hal alır ancak çok kolay kırılır ve dökülür.
Tiroid bezinde büyüme (guatr): Boynun ön bölgesinde, tiroid bezinin olduğu yerde dışarıdan görülebilen veya elle hissedilebilen bir şişlik oluşabilir.
Adet düzensizlikleri: Kadınlarda adet kanamalarının normalden çok daha hafif, az süreli geçmesi veya adet döngülerinin tamamen kesilmesi (amenore).
Hipotiroidi ile Hipertiroidi Arasındaki Farklar (Özet)
Vücudun bu iki zıt durumunu net ayırt edebilmek için temel belirtilerin karşılaştırması:
Belirti / Organ | Hipotiroidi (Yavaş Çalışma) | Hipertiroidi (Hızlı Çalışma)
Metabolizma / Kilo | Kilo artışı, kilo verememe | İştah artışına rağmen kilo kaybı
Isı Dengesi | Aşırı üşüme, soğuğa dayanıksızlık | Aşırı terleme, sıcağa dayanıksızlık
Kalp Nabzı | Yavaş kalp atışı (Bradikardi) | Hızlı/Düzensiz kalp atışı (Taşikardi)
Bağırsaklar | Kronik kabızlık | Sık tuvalete çıkma, ishal
Ruh Hali | Depresyon, halsizlik, beyin sisi | Anksiyete, sinirlilik, uykusuzluk
Eller | Ödem, şişlik | İnce titremeler (Tremor)
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Açıklanamayan ani kilo kaybı, geçmeyen kalp çarpıntıları, el titremesi, sıcağa tahammülsüzlük ve gözlerde belirginleşme gibi şikayetleriniz varsa zaman kaybetmeden bir Endokrinoloji veya İç Hastalıkları (Dahiliye) uzmanına başvurmalısınız. Hipertiroidi, tedavi edilmediğinde kalpte kalıcı ritim bozukluklarına (atrial fibrilasyon) ve kemik erimesine (osteoporoz) yol açabileceğinden, kan testleriyle (TSH düşüklüğü, Serbest T3 ve T4 yüksekliği) erken teşhis edilip ilaç, radyoaktif iyot (atom) veya cerrahi yöntemlerle mutlaka kontrol altına alınmalıdır.
Doç. Dr. Emrullah Solmazgül
Dahiliye Uzmanı
Pendik-Kurtköy Ersoy Hastanesi
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye