İNFERTİLTE (KISIRLIK) NEDİR?
İnfertilite (kısırlık), 1 yıl boyunca korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebeliğin meydana gelmediği durumlarda infertiliteden bahsedilmektedir. Hamilelik sağlanması durumunda ise ölü doğum ya da düşüklerin tekrarlanıyor olması infertilite sayılmaktadır. Kadın ve erkekte görülme oranı neredeyse aynıdır.
Kadınlarda İnfertilite Nedenleri Nelerdir?
Yaş en önemli faktördür. Değişen yaşam şartları ile birlikte evlilik yaşı da her geçen gün ilerlemektedir. Ancak 35 yaşın üstündeki kadınların hamile kalma şansı, daha genç yaşta olan kadınlarla kıyaslandığında oldukça azalmaktadır. Yapılan araştırmalarda 35 yaş üstü kadınların %30’unda infertilite problemi ile karşılaşılmaktadır. Ancak daha genç yaşlarda da kısırlık sorunu ile de karşı karşıya kalınmaktadır. Yaş dışında farklı nedenleri de bulunmaktadır.
Yumurtalıkların sağlıklı olmaması (endometrioma, çukilota kisti, endometriozis) ve yumurta kalitesinde düşüklük
Daha önce geçirilmiş rahim, yumurtalık ameliyatları ve geçirilmiş enfeksiyonlar
Aşırı kilolu olmak, PMOS (POLİ ENDOKRİN METEBOLİK OVARİAN SENDROM (eski ismi PKOS))
Sigara ve alkol kullanımı
Birden fazla düşük ve tekrarlayan küretaj öyküsü
Tüplerin tıkalı olması
Yoğun stres
Kadınlarda kısırlık nedenleri olarak gösterilmektedir.
Erkeklerde İnfertilite Nedenleri Nelerdir?
Testislerdeki ısı artışı nedeni ile sperm kalitesinin düşmesi, bazı kimyasal maddelerin olduğu ortamda çalışmak (Fırıncılar ve sürekli sıcak ortamlarda çalışmak)
Alkol ve sigara kullanımı ve madde bağımlılığı
Diyabet
Testis damarlarında genişleme (Varikosel)
Cinsel organlarda iltihaplı rahatsızlıklar, geçirilmiş ameliyat öyküsü
Genetik sebepler sayılabilir.
İnfertilite Tedavisi Nasıl Uygulanmaktadır?
Doktora eşler birlikte başvurmalı ve ikisinin de muayene ve tetkikleri yapılmalıdır. Kısırlık konusunda sadece kadını suçlamak ya da kadının doktora gidiyor olması süreci uzatacaktır. Yapılan muayene ve tetkikler sonucunda saptanan duruma göre bir yol haritası belirlenip bu konuda eşler bilgilendirilmeli ve tedavi sürecinin ne kadar olacağı konusunda özellikle bilgi verilmelidir.
Kısırlık Tedavisi Öncesi Hangi Tetkikler İstenmektedir?
Muayene sonucuna göre hormon tetkikleri, rahim filmi, sperm tetkiki temel tetkikler olup duruma göre ayrıntılı tetkikler de istenebilir, örneğin genetik amaçlı kromozomal tetkikler.
Rahim Filmi (HSG, Histerosalpingografi) Nasıl ve Ne Zaman Çekilir?
Rahim filmi adet bittikten 1-2 gün sonra 5-6 saatlik açlık ve susuzluk sonrası kısa bir uyku ile ağrısız olarak çekilir.
Açıklanamayan İnfertilite Nedir?
Kısırlığın olası tüm nedenlerinin araştırılması sonucunda hiçbir neden bulunmaması açıklanamayan infertilite olarak adlandırılır.
Kısırlık Tedavisinde Evreler Nelerdir?
Yapılan tetkiklerde belirgin bir sebep rastlanamazsa hasta 6 ay kadar hap tedavisi ve yumurta takibi yapılıp gerekirse yumurtlatıcı iğneler ve cinsel ilişki zamanlaması ayarlanarak gebe kalma şansı artırılır. Yumurta gelişimi hapla olduğu gibi her gün iğneler yapılarak da sağlanabilir. Doğal cinsel ilişkiye rağmen gebelik elde edilemezse hastaya iki veya üç kez aşılama (intra uterin inseminasyon) tedavisi yapılabilir.
Yumurtlama Takibi ve Aşılama Tedavisi Nasıl Uygulanmaktadır?
Birkaç aşamadan oluşmaktadır. Öncelikle adetin 3. günü hastaya yumurta geliştirici hap veya iğne başlanır. Yumurta büyüklüğü takibi ultrasonografi ile yapılır. 18-20 mm büyüklüğe ulaşan yumurta için halk arasında çatlatma iğnesi uygulanır. Yumurta çatlatıcı iğne sonrası eşinden alınan spermde kaliteli spermler laboratuarda seçilerek hazırlanır ve çatlatıcı iğneden 24-36 saat sonra aşılama (rahim içine özel kanülle sperm uygulama) yapılır.
Tüp Bebek Tedavisi
Herhangi bir sorun bulunamayan ve belli süre kısırlık tedavisi ile gebe kalmayan çiftler veya her iki tüpün tıkalı olması durumunda, erkeklerde sperm sayısının az olması durumunda ve yumurtlama tedavilerinden sonuç alınamadığında bu tedavi yöntemi uygulanmaktadır.
Ameliyat ile İnfertilite Tedavisi
Gebe kalmayı engelleyen rahim ve yumurtalık hastalıklarında (myom, polip, yumurtalık kisti, rahimde perde olması, endometriozis, çikilota kisti vb.) ameliyat ile çözümü sonrası doğal yoldan gebelik gerçekleşebilmektedir. Histereskopi ya da laparoskopi yöntemleri ile yapılan bu ameliyatlarla başarı şansı oldukça yüksektir.
