Dr. Oya Marlbora
Radyasyon Onkolojisi
- Ana Sayfa
- Radyasyon Onkolojisi
- Kansere Bağlı ve Tedaviye Bağlı Psikolojik Zorluklar İçin Destek Rehberi
GİRİŞ
Kanser tanısı almak ve tedavi görmek yalnızca bedensel değil, psikolojik açıdan da zorlu bir süreçtir.
Çoğu hasta, yaşadığı duyguların anormal olduğunu düşünüp bunları dile getirmekten çekinir. Oysa bu hisler yaygındır ve anlaşılır tepkilerdir.
Bu rehber, bilimsel temelli ama anlaşılır bir dille, hastalar ve yakınları için pratik öneriler sunar.
KANSER TANISI VE TEDAVİSİNİN PSİKOLOJİK ETKİLERİ
Tanı alma şoku
Belirsizlik ve korku
Tedaviye bağlı yan etkiler (ağrı, yorgunluk, görünüm değişiklikleri)
Sosyal rollerin değişmesi
İş veya ekonomik kaygılar
Ölüm korkusu
Not: Bu etkiler insana özgüdür; utanılacak veya gizlenecek duygular değildir.
BİLİMSEL GERÇEK: KANSER VE PSİKOLOJİ BAĞLANTISI
Kanser hastalarının %30–50’sinde stres, kaygı veya depresyon görülür.
Psikolojik destek, yaşam kalitesini belirgin şekilde artırır.
Destek alan hastalar, tedaviye daha iyi uyum sağlar ve yan etkilerle daha kolay başa çıkar.
SIK GÖRÜLEN PSİKOLOJİK TEPKİLER
Kaygı ve endişe
Üzüntü ve keder
Umutsuzluk ve karamsarlık
Öfke veya suçluluk hissi
Uyku problemleri
Dikkat ve hafıza güçlüğü
Sosyal çekilme
İştah değişiklikleri
Bilimsel Not: Bu tepkiler patolojik bir zayıflık değil, olağan bir uyum sürecinin parçasıdır.
STRES VE KAYGIYLA BAŞ ETME ÖNERİLERİ
Gerçekçi ve küçük hedefler belirleyin.
Duygularınızı ifade edin, içinize atmayın.
Günlük rutininizi koruyun.
Güvenilir bilgi kaynaklarını tercih edin, aşırı internet araştırmasından kaçının.
Derin nefes ve gevşeme egzersizleri yapın.
Meditasyon, dua veya kişisel inançlarınızı destekleyici aktivitelerden faydalanın.
Doğa yürüyüşleri, müzik, resim gibi uğraşlarla zihninizi rahatlatın.
Kaygı kontrol edilemez hale gelirse profesyonel destek alın.
DEPRESYON BELİRTİLERİ VE DESTEK YÖNTEMLERİ
Belirtiler: Sürekli üzüntü, ilgi kaybı, umutsuzluk, uyku veya iştah bozuklukları, konsantrasyon güçlüğü, kendine zarar verme düşünceleri.
Kendinizi suçlamayın.
Yakınlarınızla açık iletişim kurun.
Küçük ve uygulanabilir günlük hedefler koyun.
Gün ışığından ve temiz havadan faydalanın.
Düzenli hareket edin (yürüyüş, esneme).
Psikolog veya psikiyatrist desteği almaktan çekinmeyin.
Gerekirse ilaç tedavisini doktorunuzla görüşün.
UMUTSUZLUK VE GELECEK KAYGISI İLE BAŞA ÇIKMA
Belirsizliğin doğal olduğunu kabul edin.
Küçük, ulaşılabilir hedeflerle ilerleyin.
“Bugün” odaklı yaşamaya çalışın.
Yardım istemeyi güçsüzlük değil, olgunluk olarak görün.
İnanç, dua veya meditasyonla anlam arayışına yönelin.
Korkularınızı doktorunuzla paylaşın, tedavi planınızı öğrenin.
SOSYAL DESTEK VE YAKINLARLA İLETİŞİM
İletişim kopmamalı, duygular paylaşılmalı.
Dinlemeye odaklanın; “Seni dinliyorum” yaklaşımı değerli bir destektir.
Günlük işlerde yardım istemekten çekinmeyin.
Destek gruplarına katılın.
Sosyal hizmet uzmanlarından danışmanlık alın.
RAHATLAMA TEKNİKLERİ VE PRATİK EGZERSİZLER
Derin nefes egzersizi: 4 saniye nefes al, 2 saniye tut, 6 saniye ver, 5–10 kez tekrarla.
Progresif kas gevşetme: Kas gruplarını sıkarak ve bırakarak gevşetme.
Hayal kurma: Sessiz bir yerde sevdiğiniz bir manzarayı zihninizde canlandırın.
Günlük yazma: Düşüncelerinizi kâğıda dökün; günde 5–10 dakika yeterlidir.
PROFESYONEL DESTEK NE ZAMAN ALINMALI?
Uzun süren ve yoğun mutsuzluk.
Umutsuzluk, değersizlik, intihar düşünceleri.
Günlük aktivitelerde işlev kaybı.
Şiddetli kaygı atakları.
Halüsinasyonlar veya gerçeklikten kopma.
Bilimsel Not: Psikolojik destek, kanser tedavisinin ayrılmaz bir parçasıdır.
SON SÖZ VE DOKTOR UYARISI
Bu rehber, kanser hastaları ve yakınlarının psikolojik zorluklarla başa çıkabilmesi için hazırlanmıştır.
Buradaki öneriler tedavi planınızın yerine geçmez, tamamlayıcı niteliktedir.
Unutmayın: Psikolojik sağlığınıza özen göstermek, tedavinizin önemli bir parçasıdır.
Hazırlayan:
Uzm. Dr. Oya Malbora – Radyasyon Onkolojisi, Onkolojik Beslenme ve Longevity Uzmanı
© 2025 Oya Malbora. Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz veya çoğaltılamaz.
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye