Dr. Oya Marlbora
Radyasyon Onkolojisi
- Ana Sayfa
- Radyasyon Onkolojisi
- Kansere Bağlı ya da Tedaviye Bağlı Kabızlık ve İshal İçin Pratik Beslenme Önerileri
• Kanser ve tedavileri sırasında kabızlık ve ishal, sık görülen sorunlardandır.
• Hastalığın kendisi, kemoterapi ve radyoterapinin yan etkileri, ilaçlar (özellikle ağrı kesiciler, antiemetikler, antibiyotikler), beslenme değişiklikleri ve hareketsizlik bu tabloya yol açabilir.
• Bu rehber, bilimsel temelli ancak hastaların kolayca uygulayabileceği pratik öneriler sunar.
Neden Kabızlık veya İshal Olur?
• Kabızlık: Bağırsak hareketlerinin yavaşlaması, ağrı kesici opioid ilaçlar, yetersiz lif ve sıvı alımı, hareketsizlik, bazı kemoterapi ilaçları.
• İshal: Kemoterapinin bağırsak mukozasını tahriş etmesi, enfeksiyonlar, antibiyotikler, radyoterapi (özellikle karın–pelvis bölgesinde), bazı hedefe yönelik tedaviler.
Genel İlke
Önce mutlaka doktorunuza danışın.
Bu öneriler tedavinin yerine geçmez, sadece destekleyicidir.
İlaç tedaviniz veya hidrasyon planınız değişebilir.
Uzun süren, ağır, kanamalı ishal veya inatçı kabızlık acil durum olabilir.
Kabızlık İçin Genel Prensipler
Lif alımını artırın (doktorunuz aksini önermediyse).
Günlük 1,5–2 litre su tüketin.
Düzenli hafif egzersiz yapın.
Öğün atlamadan düzenli yemek yiyin.
Gerekirse doktor önerisiyle yumuşatıcı veya laksatif ilaç kullanın.
Kabızlıkta Beslenme ve Yaşam Önerileri
Su, ılık bitki çayları, komposto suyu için.
Tam tahılları tercih edin (bulgur, tam buğday ekmeği, esmer pirinç).
Sebze ve meyveleri mümkünse kabuklu tüketin.
Kuru baklagiller (mercimek, nohut, kuru fasulye) ekleyin.
Kuru meyveler (kayısı, erik, incir) – önceden ıslatılarak tüketilebilir.
Sabahları aç karnına ılık su, bağırsak hareketini uyarabilir.
Yoğurt ve kefir gibi probiyotiklerden faydalanın.
Hafif yürüyüş ve esneme egzersizleri yapın.
Bölgesel ve Bütçe Dostu Lif Kaynakları
Ulaşılabilir seçenekler: Bulgur pilavı, tam buğday ekmeği, mercimek çorbası, nohut, kuru fasulye, lahana, pazı, ıspanak, elma, armut, portakal, ayva kompostosu, kayısı, erik, incir kurusu, yulaf ezmesi.
Düşük bütçe alternatifi: Ev yapımı mercimek köftesi, kuru baklagil çorbaları, mevsim sebzeleri, evde kurutulmuş meyveler.
İshal İçin Genel Prensipler
Bol sıvı tüketimi esastır.
Yağlı, kızartılmış, baharatlı yiyeceklerden uzak durun.
Laktozsuz süt ürünleri tercih edin (laktaz eksikliği gelişebilir).
Çözünmeyen lif alımını sınırlayın.
Yemekleri yağsız ve sindirimi kolay hazırlayın.
Sık ve küçük porsiyonlarla beslenin.
Elektrolit desteği gerekirse doktorunuzun önerdiği solüsyonları kullanın.
İshalde Beslenme ve Sıvı Desteği
Su, açık bitki çayları, et/tavuk suyu çorbalar.
Tuzlu ayran (elektrolit dengesi için).
Yoğurt ve kefir (tolere ediliyorsa).
Muz (potasyumdan zengin).
Haşlanmış patates ve havuç püresi.
Pirinç lapası veya pirinç çorbası.
Galeta, tuzsuz kraker.
Yağsız, baharatsız çorbalar.
Bölgesel ve Bütçe Dostu Alternatifler
Anadolu’da yaygın ve erişilebilir: Ev yapımı yoğurt, ayran, pirinç çorbası, haşlanmış patates, haşlanmış havuç, muz, et/tavuk suyu çorbası, sade galeta, köy fırını krakerleri, açık çay, rezene veya papatya çayı.
Düşük bütçe önerileri: Yerel pazardan alışveriş, mevsiminde gıda alıp kurutarak saklamak, büyük porsiyon pişirip bölerek saklamak, ev yapımı süt ürünleri.
Doktor Uyarısı ve Son Söz
Bu rehber, kanser tedavisine bağlı kabızlık ve ishal sorunlarında uygulanabilecek beslenme önerilerini içerir.
Unutmayın: Bu öneriler, tedavinizin yerine geçmez.
Uzun süren, ağır, kanlı ishal veya inatçı kabızlık acil durum olabilir.
Kişisel beslenme planı mutlaka doktor veya diyetisyen eşliğinde yapılmalıdır.
Hazırlayan: Uzm. Dr. Oya Malbora – Radyasyon Onkolojisi, Onkolojik Beslenme ve Longevity Uzmanı
© 2025 Oya Malbora. Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz veya çoğaltılamaz.
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye