Obsesif Kompulsif Bozukluğun Klinik Psikoloji Tablosu

Açıklama
Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB), bireyin zihninde tekrarlayıcı ve kontrol edilemeyen düşünceler (obsesyonlar) ile bu düşüncelerin yol açtığı kaygıyı azaltmak için yapılan yineleyici davranışlar (kompulsiyonlar) ile karakterize edilen bir ruhsal durumdur. Bu durum, kişinin günlük yaşamını, sosyal ilişkilerini ve işlevselliğini önemli ölçüde etkileyebilmektedir. Obsesyonlar genellikle rahatsız edici, istenmeyen düşünceler olarak ortaya çıkarken; kompulsiyonlar ise bu kaygıyı hafifletmek amacıyla yapılan davranışlardır.

Belirtiler

Kişi zihninde tekrar eden ve kontrol edemediği düşünceler yaşamaktadır.
Kişi kaygıyı azaltmak için tekrarlayıcı davranışlar sergilemektedir.
Kişi obsesyon ve kompulsiyonlara karşı koymaya çalışsa da bu durum zorlayıcı olmaktadır.
Kişi günlük yaşamda belirgin zaman kaybı yaşamaktadır.
Kişi sosyal ve mesleki işlevsellikte bozulma tecrübe etmektedir.
Nedenleri
OKB’nin nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte genetik, biyolojik ve psikososyal faktörlerin birleşimiyle ortaya çıktığı düşünülmektedir. Beyindeki serotonin dengesizlikleri ve bazı beyin bölgelerindeki işlevsel farklılıklar biyolojik etkenler arasındadır. Çocukluk dönemi yaşantıları, travmatik deneyimler ve öğrenilmiş davranış örüntüleri ise psikolojik açıdan önemli bir rol oynamaktadır.

Başa Çıkma Yöntemleri

Psikiyatrik Değerlendirme ve İlaç Kullanımı
Psikiyatrist değerlendirmesiyle gerekli görülen vakalarda ilaç tedavisi uygulanabilmektedir. İlaç tedavisi, obsesyon ve kompulsiyonların yoğunluğunu azaltarak kişinin yaşam kalitesini artırabilmektedir.
Psikoterapi
Kısa süreli bilişsel terapi ve uzun süreli dinamik terapi, OKB tedavisinde etkili olabilen yöntemlerdir. Terapi süreci, kişinin düşünce ve davranış örüntülerini fark etmesine ve kaygıyla daha sağlıklı yollarla baş etmesine destek olmaktadır.
Ek Destekleyici Yöntemler
Düzenli egzersiz, stres yönetimi, sağlıklı uyku düzeni ve sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gibi yöntemler, tedavi sürecini destekleyici rol oynayabilmektedir.
DSM-5’e Göre Obsesif Kompulsif ve İlişkili Bozukluklar

Obsesif Kompulsif Bozukluk
Tekrarlayan obsesyonlar ve kompulsiyonlar ile karakterizedir. Bu durum günlük yaşamda belirgin kayıplara yol açmaktadır.
Tekrarlayıcı düşünceler (örneğin kirlenme korkusu)
Tekrarlayıcı davranışlar (örneğin sürekli el yıkama)
Beden Dismorfik Bozukluğu
Kişi, bedeninde gerçekte var olmayan veya çok küçük kusurları abartılı biçimde algılamaktadır. Bu algı, yoğun kaygıya ve tekrarlayıcı kontrol davranışlarına yol açmaktadır.
Aynada sık kontrol etme
Kusuru gizlemek için aşırı çaba sarf etme
Biriktirme Bozukluğu
Kişi nesneleri atmakta büyük zorluk yaşamakta ve bu durum yaşam alanını işlevsiz hâle getirebilmektedir.
Gereksiz eşyaları biriktirme
Yaşam alanının dağınıklığı nedeniyle işlev kaybı
Saç ve Deri Yolma Bozuklukları (Trikotillomani ve Dermatillomani)
Kişi, saç yolma veya deriyle oynama davranışını tekrarlayıcı biçimde gerçekleştirmektedir. Bu durum, kaygıyı azaltmak için yapılmakta; ancak sonrasında pişmanlık ve rahatsızlık hissine yol açmaktadır.
Saç yolma sonucu belirgin saç kaybı
Deriyle oynama sonucu yaralar oluşması
Ne Zaman Profesyonel Yardım Alınmalı?
OKB belirtileri, kişinin günlük yaşamında belirgin zaman kaybına yol açıyor, işlevselliğini bozuyor veya sosyal ilişkilerini olumsuz etkiliyorsa profesyonel destek almak önemlidir. Psikiyatri ve psikoterapi desteği, hem belirtilerin azalmasına hem de bireyin kaygıyla daha sağlıklı yollarla baş etmesine yardımcı olabilmektedir.

Obsesif Kompulsif Bozukluk, kişinin yaşamını önemli ölçüde etkileyen bir durumdur; ancak uygun destek ve sabırlı bir süreç ile yönetilebilmektedir. Psikiyatri ve psikoterapi yöntemleri, bireyin yaşadığı zorluklarla başa çıkmasına ve yaşam kalitesini yeniden kazanmasına katkı sağlamaktadır.
Esenlikle kendi yolunuzu bulma dileğiyle…

Psikoloji | Psikoloji İstanbul | Psikoloji Ankara | Psikoloji İzmir | Psikoloji Bursa | Psikoloji Adana