Özgül Öğrenme Güçlüğü - Psk. Ilgaz Baran Karaltı

Özgül Öğrenme Güçlüğü: Akademik, Sosyal ve Bilişsel Bir Yolculuk

1. Akademik Alanlara Etkisi: Okuma, Yazma ve Sayılar

Özgül Öğrenme Güçlüğü (ÖÖG); bireyin zekâsı normal ya da normalin üzerinde olmasına rağmen, okuma, yazma veya matematiksel becerilerde yaşıtlarından ve zihinsel kapasitesinden beklenen düzeyin altında performans göstermesi durumudur. Genellikle nörobiyolojik temelli olan bu durum, bir “eksiklik” değil, beynin bilgiyi işleme biçimindeki bir “farklılıktır”.
Bu durum üç ana başlıkta kendini gösterir:

• Disleksi (Okuma Bozukluğu): Harf-ses uyumunda zorluk, kelimeleri tersten okuma veya atlama.
• Disgrafi (Yazma Bozukluğu): Yazım hataları, okunaksız el yazısı ve duygu-düşünceleri kağıda dökerken yaşanan organizasyon bozukluğu.
• Diskalkuli (Matematik Bozukluğu): Sayısal sembolleri karıştırma, dört işlemde yavaşlık ve mantıksal yürütmede güçlük.

2. Bilişsel Süreçler ve Yürütücü İşlevler

ÖÖG sadece akademik bir sorun değildir; temelinde bazı bilişsel süreçlerdeki aksamalar yatar. Özellikle çalışma belleği (working memory) kapasitesindeki sınırlılıklar, öğrenilen bilginin kısa süreli tutulup işlenmesini zorlaştırır. Bunun yanı sıra:

• Fonolojik farkındalık sorunları (sesleri ayırt etme),
• İşlemleme hızı (bilgiyi analiz etme süresi),
• Organizasyon ve planlama becerilerindeki zayıflıklar en sık rastlanan bilişsel zorluklardır.

3. Sosyal Beceriler ve İletişim: Görünmeyen Zorluklar

ÖÖG olan çocuklar, çoğu zaman akranlarının sözel olmayan ipuçlarını (vücut dili, ses tonu, ironi) yakalamakta güçlük çekebilirler. Sosyal ortamlarda kuralları anlamlandırma ve olaylar arasında neden-sonuç ilişkisi kurma süreçlerindeki aksamalar, bu bireylerin sosyal çevrelerinde “uyumsuz” olarak etiketlenmesine neden olabilir. İletişim becerilerindeki bu sınırlılık, çocuğun kendini ifade edememesiyle birleştiğinde içine kapanıklık veya öfke patlamalarına yol açabilir.

4. Akran Zorbalığı ve Öğrenilmiş Çaresizlik

Maalesef ÖÖG tanısı alan çocuklar, okul ortamında sık sık akran zorbalığına maruz kalmaktadır. “Yavaş”, “tembel” ya da “dikkatsiz” gibi haksız etiketlemeler, çocuğun özsaygısını zedeler. Tekrar eden başarısızlık deneyimleri sonucunda çocukta öğrenilmiş çaresizlik gelişebilir. Bu durum, çocuğun “Ne kadar çabalarsam çabalayayım başaramayacağım” düşüncesiyle akademik ve sosyal hayattan elini eteğini çekmesine neden olur.

5. Ne Yapılmalı? Çözüm Odaklı Yaklaşımlar

ÖÖG bir hastalık değildir; yönetilmesi gereken bir süreçtir. Doğru müdahalelerle bu bireyler potansiyellerini en üst düzeye çıkarabilirler:

• Multidisipliner Yaklaşım: Psikolog, özel eğitim uzmanı ve ailenin iş birliği içinde olması şarttır.
• Bilişsel Destek: Çalışma belleğini ve dikkat becerilerini destekleyen egzersizler (metakognitif stratejiler) uygulanmalıdır.
• Psiko-Eğitim: Hem çocuğa hem aileye durumun tıbbi ve psikolojik boyutu anlatılarak, suçluluk duygusunun önüne geçilmelidir.
• Sosyal Beceri Eğitimi: Empati, iletişim ve problem çözme becerileri üzerine odaklanılmalı, özgüven tazeleyici aktiviteler teşvik edilmelidir.

Sonuç olarak, Özgül Öğrenme Güçlüğü olan bireylerin ihtiyacı olan şey “daha çok çalışmak” değil, “kendilerine uygun yöntemle öğrenmek” ve “anlaşılmaktır”. Unutulmamalıdır ki, tarihteki birçok dahi, dünyayı bizden farklı gördükleri için onu değiştirmeyi başarmışlardır.

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana