Panik Atağa Neden Olan Faktörler - Kl. Psk. Zeynep Bülbül

PANİK ATAĞA NEDEN OLAN FAKTÖRLER

Gerçek bir tehlike anında hayatta kalmamızı sağlayan savaş ya da kaç mekanizması, ortada somut bir tehlike yokken beynin hatalı alarm vermesiyle devreye girer ve panik atak ortaya çıkar.

Panik atak, sadece biyolojik bir alarm sisteminin devreye girmesi değil, benliğin psikolojik olarak kendini koruma mekanizması yetersiz kaldığında veya çöktüğünde yüzeye çıkan yoğun bir anksiyete patlamasıdır.

Kişi, çocukluk döneminde hem cins ebeveyniyle rekabet eder. Fakat bu rekabetle birlikte, hem cins ebeveyni tarafından cezalandırılma korkusu ve onu alt etmenin suçluluk duygusunu yaşar. Bu dönemi başarıyla atlatamayan çocuk, yetişkinlikte katı ahlak mekanizması geliştirir. Yetişkinliğinde ise rekabet gerektiren durumlarda veya rekabetin başarıyla sonuçlandığı durumlarda ya da karşı cins ile yakınlık gerektiren durumlarda katı ahlak mekanizması devreye girerek kişide kaygı, korku, suçluluk hisleri ortaya çıkarır ve kişi bu durumlarda panik atak geçirebilir.

Obsesif Kompulsif yapıda görülen panik atak ise genellikle “kontrolün kaybedileceği” korkusuyla tetiklenir. Kişi, zihnini veya bedenini bazı olumsuz duygulara, yasaklı arzulara karşı koruyamayacağını ve kontrol edemeyeceğini hissettiği an panik patlaması yaşar.

Narsisistik yapılarda panik atak ise bir “özsaygı ve varoluş” krizidir. Dışarıdan mükemmel görünen maskenin çatlaması, derinlerdeki değersizlik ve boşluk duygularını sızdırır ve panik atağa sebep olabilir. Kişi, başarısızlık, değersizleştirilme, yetersiz görülme gibi narsisistik kırılma yaşayacağını düşündüğü ve narsistik büyüklenmeciliği tehdit altına girdiği durumlarda panik atak geçirebilir.

Borderline yapılarda görülen panik ataklar ise genellikle nesne ilişkileri ve “yakınlık-uzaklık” dengesizlikleriyle doğrudan bağlantılıdır. Bu kişilerde panik atak, nesneyle çok yakınlaşıldığında öteki tarafından boğulma ve kendiliğini kaybetme korkusuyla tetiklenirken, nesneden uzaklaşıldığında ise tamamen yalnız kalma korkusuyla tetiklenebilir.

Belirtileri:

1. Fiziksel Semptomlar

• Kalp Çarpıntısı
• Nefes Darlığı / boğulma hissi
• Göğüs Ağrısı veya Sıkışma
• Terleme
• Titreme
• Baş Dönmesi ve Sersemlik / bayılacak gibi hissetme
• Bulantı veya Karın Ağrısı
• Uyuşma ve Karıncalanma
• Ürperme veya Ateş Basması
• Yutkunma Güçlüğü

2. Zihinsel ve Duygusal Semptomlar

• Ölüm Korkusu
• Kalp krizi geçirme korkusu
• Kontrolü Kaybetme veya Delirme Korkusu
• Çevrenin, insanların gerçek olmadığını hissetme, sis bulutu içinde gibi hissetme
• Kişinin kendi bedeninden veya zihninden ayrışması, kendine dışarıdan bakan bir yabancıymış gibi hissetmesi.

Not:

Panik atak semptomları genellikle aniden başlar, 10-15 dakika içinde zirve noktasına ulaşır ve ardından yavaş yavaş azalarak kendiliğinden geçer. Atak sonrasında kişi “yeni bir atak geleceği” korkusuyla tetikte hisseder.

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana