Aslı Mutlu
Radyoloji
Tiroid Nodülleri ve Tiroid Biyopsisi
Tiroid nodülleri toplumda oldukça sık görülür. Özellikle kadınlarda ve ileri yaşlarda yapılan ultrason incelemelerinde, tiroid bezinde nodül saptanma oranı artmaktadır. Nodüllerin büyük çoğunluğu iyi huylu olsa da, küçük bir kısmında kanser riski bulunabilir. Bu nedenle bazı hastalarda tiroid ince iğne aspirasyon biyopsisi (TİİAB) yapılması gerekebilir.
Tiroid Biyopsisi Nedir?
Tiroid biyopsisi, tiroid bezindeki nodülden çok ince bir iğne yardımıyla hücre örneği alınarak mikroskop altında incelenmesi işlemidir.
Amaç:
• Nodülün iyi huylu mu kötü huylu mu olduğunu değerlendirmek
• Gereksiz ameliyatları önlemek
• Tiroid kanserini erken dönemde tespit etmek
Günümüzde tiroid nodüllerinin değerlendirilmesinde en önemli tanısal yöntemlerden biridir.
Tiroid Biyopsisi Kimlere Yapılır?
Her tiroid nodülüne biyopsi yapılmaz. Bazıları sadece takip edilir. Karar, ultrason bulguları ve nodülün özelliklerine göre verilir.
Biyopsi Gerektirebilen Durumlar
- Şüpheli Ultrason Bulguları Olan Nodüller
Ultrasonografide:
• Düzensiz sınırlar
• Mikrokalsifikasyonlar
• Belirgin kanlanma
• Çevre dokulara uzanım
• Boyunun eninden fazla olması (“taller than wide”)
• Nodülün renginin koyu olması (Hipoekoik),
gibi özellikler varsa biyopsi önerilebilir.
- Büyük Tiroid Nodülleri
Genellikle:
• 1 cm ve üzerindeki şüpheli nodüller
• 2 cm ve üzerindeki bazı düşük riskli nodüller
biyopsi açısından değerlendirilir.
- Ailede Tiroid Kanseri Öyküsü Olanlar
Özellikle ailede:
• Medüller tiroid kanseri
• Papiller tiroid kanseri
bulunan kişilerde daha dikkatli değerlendirme yapılır.
- Boyun Bölgesine Radyasyon Maruziyeti Olanlar
Çocukluk döneminde boyun bölgesine radyoterapi uygulanmış kişilerde risk artabilir.
- Lenf Bezlerinde Şüpheli Bulgular Bulunanlar
Tiroid nodülü ile birlikte boyunda şüpheli lenf bezleri varsa biyopsi gerekebilir.
Tiroid Biyopsisi Nasıl Yapılır?
İşlem Öncesi
• Genellikle özel bir hazırlık gerekmez.
• Aç kalmak çoğu zaman gerekli değildir.
• Kan sulandırıcı kullanan hastalar doktorunu bilgilendirmelidir.
İşlem Sırasında
- Hasta sırtüstü yatırılır.
- Boyun bölgesi temizlenir.
- Ultrason eşliğinde nodül görüntülenir.
- Çok ince bir iğne ile nodüle girilir.
- Hücre örnekleri alınır.
- İşlem birkaç kez tekrarlanabilir.
Toplam süre genellikle 20-30 dakika arasındadır.
Tiroid Biyopsisi Ağrılı mıdır?
Çoğu hasta işlemi, kan tahlili sırasında yapılan iğne girişine benzer şekilde tarif eder.
İşlem:
• Genellikle iyi tolere edilir.
• Anestezi gerektirmez.
• Hastanede yatış gerektirmez.
Biyopsi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?
• Aynı gün normal yaşama dönülebilir.
• Ağır egzersizlerden birkaç saat kaçınılabilir.
• Hafif hassasiyet oluşabilir.
• Nadiren küçük morluk görülebilir.
Tiroid Biyopsisinin Faydaları
- Kanser Riskini Belirler
Tiroid nodülünün kötü huylu olma ihtimalini değerlendirmede en etkili yöntemlerden biridir.
- Gereksiz Ameliyatları Önler
İyi huylu olduğu belirlenen birçok nodülde cerrahiye gerek kalmaz.
- Tedavi Planlamasını Kolaylaştırır
Kanser şüphesi varsa uygun cerrahi ve takip planı yapılabilir.
- Erken Tanı Sağlar
Tiroid kanserlerinin önemli bir kısmı erken dönemde tespit edildiğinde oldukça başarılı şekilde tedavi edilebilmektedir.
Tiroid Biyopsisinin Riskleri Nelerdir?
Tiroid biyopsisi genel olarak güvenli bir işlemdir.
Olası Yan Etkiler
Hafif Ağrı
En sık görülen durumdur ve genellikle kısa sürede geçer.
Morarma
İğnenin giriş yerinde küçük morluklar oluşabilir.
Kanama
Nadir görülür ve çoğu zaman kendiliğinden düzelir.
Enfeksiyon
Oldukça nadirdir.
Geçici Hassasiyet
Boyunda birkaç gün sürebilen hafif rahatsızlık hissi olabilir.
Tiroid Biyopsisi Kanser Yayılmasına Neden Olur mu?
Hayır.
Bu, hastaların en sık endişe duyduğu konulardan biridir.
Günümüzde kullanılan ince iğne biyopsisi yönteminin tiroid kanserini yaydığına dair bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Bu nedenle güvenle uygulanmaktadır.
Biyopsi Sonucu Nasıl Değerlendirilir?
Sonuçlar genellikle Bethesda sınıflamasına göre raporlanır.
Sonuç:
• Tanı yok (Yetersiz materyal); Biyopsi tekrarı gerekir.
• İyi huylu (Takip),
• Tipik olmayan şüpheli bulgular; 6 ay sonra biyopsi tekrarı gerekir.
• Foliküler neoplazi; Ameliyat.
• Kanser şüphesi; Ameliyat.
• Kesin kanser; Ameliyat.
şeklinde gelebilir.
Sonuç
Tiroid biyopsisi, tiroid nodüllerinin değerlendirilmesinde güvenilir, hızlı ve etkili bir yöntemdir. Özellikle ultrasonografide şüpheli özellikler taşıyan nodüllerde kanser riskinin belirlenmesi açısından büyük önem taşır. İşlem genellikle ağrısızdır, ciddi komplikasyon riski düşüktür ve gereksiz ameliyatların önüne geçilmesine yardımcı olur. Tiroid nodülü saptanan hastaların biyopsi gerekliliği konusunda endokrinoloji, genel cerrahi veya radyoloji uzmanı tarafından multidisipliner değerlendirilmesi en doğru yaklaşım olacaktır.
Uz. Dr. Aslı Mutlu
Radyoloji Uzmanı
Sultanbeyli Ersoy Hastanesi
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye