Travma Sonrası Stres Bozukluğunda EMDR Nedir ve Nasıl Uygulanır? - Kl. Psk. Hatice Önkol

Travma Sonrası Stres Bozukluğunda EMDR Nedir ve Nasıl Uygulanır?

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), Türkçe adıyla “Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme”, travmatik yaşantıların birey üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmayı amaçlayan bilimsel temelli bir psikoterapi yöntemidir. İlk olarak psikolog Francine Shapiro tarafından geliştirilen EMDR, günümüzde travma sonrası stres bozukluğunda en sık kullanılan ve etkinliği bilimsel araştırmalarla desteklenen terapi yaklaşımlarından biridir.

Travmatik olaylar bazen beynin doğal bilgi işleme sisteminde takılı kalabilir. Bu durumda kişi, olay geçmişte kalmış olsa bile sanki yeniden yaşıyormuş gibi yoğun duygu, düşünce ve bedensel tepkiler gösterebilir. EMDR terapisi, bu işlenmemiş anıların yeniden işlenmesine yardımcı olarak kişinin yaşadığı psikolojik yükü azaltmayı hedefler.

Travma Nedir?

Travma; kişinin baş etme kapasitesini aşan, yoğun korku, çaresizlik veya tehdit hissi oluşturan olaylar sonucunda ortaya çıkan psikolojik etkileri ifade eder.

Travmaya neden olabilecek yaşantılar arasında şunlar bulunabilir:
• Çocukluk çağı ihmal ve istismarı
• Deprem, sel ve diğer doğal afetler
• Trafik kazaları
• Fiziksel veya duygusal şiddet
• Ani kayıplar
• Tıbbi müdahaleler ve ciddi hastalıklar
• Boşanma veya ilişki travmaları
• Aldatılma deneyimleri

Bu olayların ardından kişilerde kaygı, panik atak, uyku problemleri, kabuslar, öfke, suçluluk, değersizlik hissi ve ilişki sorunları görülebilir.

EMDR Terapi Ekolü Nasıl Çalışır?

EMDR terapisinin temelinde beynin doğal iyileşme kapasitesini harekete geçirmek vardır.

Terapi sırasında danışan, travmatik anıyı kontrollü bir şekilde hatırlarken terapist tarafından uygulanan çift yönlü uyarım tekniklerinden yararlanılır. Bu uyarımlar:
• Göz hareketleri
• Sağ ve sol tarafa dönüşümlü dokunsal uyarılar
• İşitsel uyarılar
şeklinde uygulanabilir.

Bu süreç sayesinde travmatik anıya eşlik eden yoğun duygular azalırken, kişi olayla ilgili daha işlevsel ve gerçekçi düşünceler geliştirmeye başlar.

EMDR Terapisinin 8 Aşaması

1. Danışan Öyküsünün Alınması
   Danışanın yaşam öyküsü, mevcut sorunları ve terapi hedefleri değerlendirilir.

2. Hazırlık Aşaması
   Danışanın terapi sürecine hazırlanması ve güvenli alan oluşturulması sağlanır.

3. Değerlendirme
   Çalışılacak travmatik anı, olumsuz inançlar ve hedef duygular belirlenir.

4. Duyarsızlaştırma
   Çift yönlü uyarımlar eşliğinde travmatik anının işlenmesi gerçekleştirilir.

5. Yerleştirme
   Olumsuz inançların yerine daha sağlıklı ve olumlu inançlar güçlendirilir.

6. Beden Taraması
   Travmatik anıya bağlı bedensel gerginlikler değerlendirilir.

7. Kapanış
   Seans güvenli bir şekilde sonlandırılır.

8. Yeniden Değerlendirme
   Bir sonraki seansta elde edilen ilerleme gözden geçirilir.

EMDR Hangi Sorunlarda Kullanılır?

EMDR yalnızca travma sonrası stres bozukluğunda değil, birçok psikolojik problemde kullanılabilmektedir:
• Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)
• Çocukluk çağı travmaları
• Kaygı bozuklukları
• Panik atak
• Fobiler
• Yas ve kayıp süreçleri
• Özgüven sorunları
• Aldatma ve ilişki travmaları
• Performans kaygısı
• Depresif belirtiler

Ancak her danışan için uygun terapi yaklaşımı farklılık gösterebilir. Bu nedenle kapsamlı bir psikolojik değerlendirme önemlidir.

EMDR Terapisi Kaç Seans Sürer?

EMDR terapi süresi kişinin yaşadığı travmanın türüne, süresine ve yaşam öyküsüne göre değişmektedir. Tek bir olaya bağlı travmalarda birkaç seans yeterli olabilirken, çocukluk dönemine dayanan karmaşık travmalarda terapi süreci daha uzun sürebilir.

Terapinin amacı yalnızca belirtileri azaltmak değil, kişinin yaşantısını daha sağlıklı bir şekilde anlamlandırmasını ve günlük yaşam işlevselliğini artırmasını sağlamaktır.

Travmatik yaşantılar yalnızca geçmişte kalan olaylar değildir; kişinin bugününü ve geleceğini de etkileyebilir. EMDR terapisi, işlenmemiş travmatik anıların yeniden değerlendirilmesine yardımcı olarak bireyin psikolojik iyilik hâlini destekleyen etkili bir terapi yöntemidir.

Eğer geçmiş yaşantılarınızın bugün de duygusal yük oluşturduğunu düşünüyor, kaygı, korku veya ilişki sorunları yaşıyorsanız profesyonel psikolojik destek almak iyileşme sürecinde önemli bir adım olabilir.

Travma sonrası stres bozukluğu ve EMDR hakkında detaylı bilgi ve randevu almak için iletişime geçebilirsiniz.

Uzman Klinik Psikolog Hatice Önkol

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana