Aquaterapi Kimler İçin Uygun? Havuzda Egzersize Başlamadan Önce Bilinmesi Gerekenler
Ağrı ya da hareket kısıtlılığı yüzünden karada egzersiz yapmakta zorlanan pek çok kişi için su, hareketi yeniden mümkün kılan bir ortam olabiliyor. Ancak aquaterapi herkese aynı şekilde uygun değil. Bu yazıda kimlerin bu yöntemden en çok yararlandığını, hangi durumlarda havuza girilmemesi gerektiğini ve bir seansa başlamadan önce nelere dikkat etmek gerektiğini anlatıyorum.
Su karadan neden farklı?
Göğüs hizasına kadar suya girdiğinizde suyun kaldırma kuvveti vücut ağırlığınızın büyük bölümünü taşır. Eklemlere binen yük azalır, karada ağrı yüzünden yapılamayan hareketler suda daha rahat yapılabilir. Su aynı zamanda her yönde direnç oluşturur; hareket hızlandıkça direnç artar. Bu sayede aynı ortamda hem yük azaltılır hem de kaslar çalıştırılır. Terapi havuzlarında su genellikle 32–34 derece civarında tutulur; bu sıcaklık kas gerginliğini azaltmaya yardımcı olur.
Kimler için uygun?
Aquaterapi en çok, karada egzersiz yapmanın ağrı, denge kaybı veya düşme korkusu nedeniyle zor olduğu durumlarda öne çıkar:
Diz ve kalça kireçlenmesi (osteoartrit): Eklem üzerindeki yük azaldığı için yürüme ve kuvvet egzersizlerine daha erken başlanabilir.
Fibromiyalji ve yaygın kronik ağrı: Ilık su ve kontrollü hareket, egzersize alışma sürecini kolaylaştırabilir.
Denge sorunu olan ve düşme riski taşıyan kişiler: Su, düşmeyi yavaşlattığı için denge çalışmaları daha güvenli bir ortamda yapılabilir.
Nörolojik hastalıklar: İnme sonrası, multipl skleroz (MS), Parkinson ve serebral palside, uygun ekipman ve eğitimli personel eşliğinde.
Romatizmal hastalıklar: Ankilozan spondilit ve romatoid artrit gibi eklem sertliğinin ön planda olduğu tablolar.
Ameliyat ve spor yaralanması sonrası: Hekiminizin izin verdiği dönemde, karadaki programa geçişi kolaylaştırmak için.
Aquaterapi çoğu durumda tek başına değil, karadaki egzersiz programının bir parçası olarak planlanır. Uzun vadede kas kuvveti ve kemik sağlığı için karada yük taşıyan egzersizler de gereklidir.
Kimler havuza girmemeli?
Bazı durumlarda aquaterapi ertelenmeli ya da hiç uygulanmamalıdır:
Ateş, aktif enfeksiyon veya açık yara
Kontrol altında olmayan epilepsi
Kontrolsüz kalp yetmezliği, ciddi ritim bozukluğu veya kontrolsüz yüksek tansiyon
İleri derecede solunum yetmezliği
İdrar veya dışkı kontrolünün olmaması
Klor veya havuz kimyasallarına karşı alerji
Kalp, akciğer veya nörolojik bir hastalığınız varsa programa başlamadan önce hekiminize danışmanız gerekir. Yüzme bilmemek ise tek başına engel değildir; terapi havuzlarında çalışma derinliği kişiye göre ayarlanır.
Başlamadan önce nelere dikkat edilmeli?
Önce değerlendirme. Hangi hareketlerin ağrıyı artırdığı ve hedefin ne olduğu bilinmeden suya girmek, programı rastgele egzersizlere dönüştürür.
Havuzun sıcaklığı ve derinliği. Spor havuzları genellikle terapi için fazla soğuktur. Su sıcaklığını ve basamak, tutunma barı gibi düzenekleri önceden sorun.
İlk seanslar kısa tutulmalı. Ilık su yorgunluğu fark etmeyi zorlaştırır. İlk seanslar 20–30 dakikayla sınırlı tutulup süre kademeli artırılmalıdır.
Seans sonrası ağrıyı izleyin. Ertesi gün belirgin artan ağrı, yüklemenin fazla olduğunu gösterir; bir sonraki seansta yoğunluk azaltılmalıdır.
Uzman eşliği. Özellikle nörolojik hastalığı olan, dengesi bozuk veya yeni ameliyat olmuş kişiler suda tek başına egzersiz yapmamalıdır.
Aquaterapi, doğru kişiye doğru zamanda uygulandığında hareketin önündeki engelleri azaltan bir araçtır. Sizin için uygun olup olmadığını, şikâyetinizin kaynağını değerlendiren bir fizyoterapistle birlikte belirlemeniz en doğrusu olacaktır.
Osteopat & Fizyoterapist Umut Kahraman, Alsancak/Konak, İzmir
Kaynaklar
Becker BE. Aquatic therapy: scientific foundations and clinical rehabilitation applications. PM R. 2009;1(9):859–872.
Bartels EM, Juhl CB, Christensen R ve ark. Aquatic exercise for the treatment of knee and hip osteoarthritis. Cochrane Database Syst Rev. 2016;3:CD005523.
