Çocuğum Gösterdiğim Yere Bakmıyor: Ortak Dikkat Neden Önemlidir? - Dkt. Özden Gamsız

Çocuğum Gösterdiğim Yere Bakmıyor: Ortak Dikkat Neden Önemlidir?

“Bak, uçak geçiyor!”

“Bak, kedi!”

“Şuraya baksana.”

Birçok ebeveyn, günlük yaşamda çocuklarıyla dikkatlerini aynı noktaya yöneltmeye çalışır. Çocukların gösterilen nesneye, kişiye veya olaya yönelmesi ise gelişimin önemli parçalarından biri olan ortak dikkat becerisiyle ilişkilidir.

Peki ortak dikkat nedir ve neden önemlidir?

Ortak Dikkat Nedir?

Ortak dikkat, iki kişinin dikkatini aynı nesneye, kişiye veya olaya yöneltmesi ve bu dikkati paylaşmasıdır.

Örneğin:

Bir ebeveynin gösterdiği oyuncağa bakmak,
Gökyüzündeki bir uçağı birlikte izlemek,
İlgi çekici bir nesneye bakıp ardından ebeveyne dönmek,
Dikkatini bir başkasıyla paylaşmak,
ortak dikkat becerilerine örnek olarak gösterilebilir.

Bu beceri, erken çocukluk döneminde iletişim gelişiminin önemli yapı taşlarından biridir.

Ortak Dikkat Dil Gelişimiyle Nasıl İlişkilidir?

Çocuklar dili yalnızca kelimeleri duyarak öğrenmezler.

Aynı zamanda:

İnsanların neye baktığını,
Neye ilgi gösterdiğini,
Hangi nesne hakkında konuştuğunu,
anlamaya çalışırlar.

Örneğin, bir ebeveyn topu gösterip “top” dediğinde, çocuğun dikkatini aynı nesneye yöneltebilmesi kelime öğrenimini destekleyen deneyimlerden biridir.

Bu nedenle ortak dikkat, iletişim ve dil gelişimi açısından önemli becerilerden biri olarak kabul edilir.

Çocuğum Her Gösterdiğim Yere Bakmak Zorunda Mı?

Hayır.

Her çocuk zaman zaman farklı uyaranlara odaklanabilir.

Özellikle oyun sırasında yoğun şekilde ilgisini çeken bir etkinlik içerisindeyse gösterilen yere hemen bakmayabilir.

Bu nedenle tek bir davranış üzerinden yorum yapmak doğru değildir.

Değerlendirme yapılırken davranışın ne sıklıkla görüldüğüne ve çocuğun genel iletişim becerilerine birlikte bakılır.

Hangi Davranışlar Ortak Dikkatle İlişkili Olabilir?

Çocuklar ortak dikkat becerilerini farklı şekillerde gösterebilir:

Gösterilen yere bakmak,
İlgi çekici bir şeyi başkasına göstermek,
Bir nesneye bakıp sonra ebeveyne yönelmek,
Dikkatini paylaşmak istemesi,
İlgi duyduğu bir şeyi başkasının da fark etmesini istemesi.

Bu davranışlar sosyal iletişim gelişiminin doğal parçalarıdır.

Ortak Dikkat Neden Günlük Yaşamda Önemlidir?

Ortak dikkat yalnızca oyun sırasında kullanılan bir beceri değildir.

Aynı zamanda:

Yeni kelimelerin öğrenilmesine,
Karşılıklı etkileşimin gelişmesine,
Sosyal iletişim becerilerinin oluşmasına,
Oyun deneyimlerinin paylaşılmasına,
katkı sağlayabilir.

Bu nedenle erken çocukluk döneminde iletişim gelişimi değerlendirilirken dikkate alınan alanlardan biridir.

Sonuç

Çocuğunuzun gösterdiğiniz yere bakması, dikkatini sizinle paylaşması ve ilgi duyduğu şeyleri size göstermesi sosyal iletişim gelişiminin önemli parçalarındandır.

Ortak dikkat becerileri, çocukların çevrelerindeki insanlarla etkileşim kurmalarına ve dil öğrenme süreçlerine katkı sağlayan gelişimsel beceriler arasında yer alır.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, değerlendirme veya tedavi önerisi yerine geçmez.

Kaynaklar

Mundy, P. (2018). Autism and Joint Attention: Development, Neuroscience, and Clinical Fundamentals.

American Speech-Language-Hearing Association (ASHA). Social Communication Practice Portal.

Carpenter, M., Nagell, K., & Tomasello, M. (1998). Social Cognition, Joint Attention, and Communicative Competence From 9 to 15 Months of Age.

Dil ve Konuşma Terapisti | Dil ve Konuşma Terapisti İstanbul | Dil ve Konuşma Terapisti Ankara | Dil ve Konuşma Terapisti İzmir | Dil ve Konuşma Terapisti Bursa | Dil ve Konuşma Terapisti Adana