İlk terapi seansı birçok kişi için belirsiz olabilir.
“Nereden başlayacağım?”, “Her şeyi anlatmam gerekiyor mu?”, “Terapist bana ne soracak?” gibi düşünceler oldukça normaldir. Terapiye ilk kez gelen bir kişinin görüşmeye hazırlanırken bütün hayat hikâyesini zihninde sıraya koymasına gerek yoktur.
İlk görüşmede genellikle kişinin terapiye başvurma nedeni üzerinde durulur. Son dönemde ne yaşadığı, hangi belirtilerin veya sorunların bulunduğu, bunun günlük yaşamını nasıl etkilediği ve terapiye dair beklentileri konuşulabilir. Bunun yanında yaşam öyküsü, ilişkiler, iş veya eğitim hayatı, geçmiş psikolojik destekler ve gerekli görülen diğer alanlar değerlendirilebilir.
Ben ilk seansı bir “sınav” gibi görmüyorum. Danışanın doğru cevap vermesi gereken bir bölüm yoktur. Kişi bazı konuları anlatmakta zorlanabilir, ağlayabilir, ne söyleyeceğini bilemeyebilir veya ilk görüşmede oldukça genel bilgiler paylaşabilir. Bunların tamamı terapi sürecinin doğal parçaları olabilir.
Her şeyi ilk seansta anlatmak da zorunlu değildir. Özellikle travmatik veya mahrem konularda kişi kendisini hazır hissetmeyebilir. Terapötik ilişkinin güven temelinde gelişmesi zaman alabilir. Bununla birlikte danışanın terapi sürecinde önemli gördüğü konuları zaman içinde paylaşabilmesi, terapistin doğru değerlendirme yapabilmesi açısından önemlidir.
İlk görüşmelerde terapi hedeflerinin konuşulması da önemlidir. “Kaygım azalsın”, “İlişkilerimde aynı sorunları yaşamayayım”, “Travmatik bir olayın etkisinden kurtulmak istiyorum” gibi hedefler daha sonra somutlaştırılabilir. Terapinin yönü, kişinin ihtiyacı ve klinik değerlendirmeye göre belirlenir.
İlk seansta terapistin de danışana süreç hakkında bilgi vermesi gerekir. Terapi yaklaşımı, seansların genel yapısı, gizlilik sınırları ve ihtiyaç duyulabilecek diğer konular açıklanabilir.
Danışanın terapistle kurduğu ilişki de ilk görüşmelerden itibaren önemlidir. Kişi kendisini dinlenmiş, anlaşılmış ve yargılanmadan ifade edebilir hissediyor mu? Terapist ile hedefler konusunda ortak bir zemin kurulabiliyor mu? Bunlar terapi sürecinin önemli parçalarıdır.
Dolayısıyla ilk seansa giderken yapmanız gereken en önemli şey mükemmel bir anlatım hazırlamak değildir. Şu anda sizi terapiye getiren temel sorunu mümkün olduğunca açık ifade etmeniz yeterli bir başlangıçtır. Gerisi çoğu zaman terapist ve danışanın birlikte ilerlettiği bir süreçte şekillenir.
İlk görüşmeden sonra aklınızda soru işaretleri kalması da mümkündür. Terapistle beklentilerinizi açıkça konuşmak, anlamadığınız noktaları sormak ve terapi yaklaşımının size uygun olup olmadığını değerlendirmek sağlıklıdır. Terapi, danışanın pasif biçimde kabul ettiği bir süreç değil; iki tarafın birlikte oluşturduğu profesyonel bir çalışma alanıdır.
