Dişte enfeksiyon bulunması çekim için önce antibiyotik kullanılması gerektiği anlamına gelmez. Enfeksiyon dişin çevresiyle sınırlıysa, genel sağlık durumu uygunsa ve diş kurtarılamayacak durumdaysa, çekim aynı gün olabilir. Dişi ağızda tutmak mümkünse, kanal tedavisiyle de enfeksiyon kaynağına müdahale edilebilir.
Diş hekimi muayenede enfeksiyonun hangi dişten kaynaklandığını, şişliğin nerede olduğunu ve çevre dokulara yayılıp yayılmadığını değerlendirir. Ağız açıklığı, ateş ve genel sağlık durumu da tedavinin zamanını ve nasıl yapılacağını etkiler. Tomografi hem enfeksiyon kaynağını belirlemeye hem de dişin kurtarılıp kurtarılamayacağını değerlendirmeye yardımcı olur.
Antibiyotik ne zaman düşünülür?
Enfeksiyon dişin çevresiyle sınırlıysa ve dişe müdahale edilebiliyorsa, bağışıklık sistemi normal çalışan yetişkinlerin pek çoğunda antibiyotik gerekmez. Ağrının şiddeti antibiyotik gerekip gerekmediğini göstermez. Örneğin diş içindeki sinir ve damar dokusunun iltihabı, enfeksiyon çevre dokulara yayılmadan da şiddetli ağrıya yol açabilir.
Ateş, belirgin halsizlik, çene ve yüz çevresine yayılan şişlik varsa hekim, diş tedavisine ek olarak antibiyotik ve ileri değerlendirme planlayabilir. Bağışıklık sistemini baskılayan bir hastalık ya da ilaç kullanımı varsa veya apse o anda boşaltılamıyorsa, karar vakaya göre verilir.
Enfeksiyonun kaynağını tedavi etmek ne demektir?
Derin çürük nedeniyle bakteriler diş içindeki dokulara ulaştığında enfeksiyon kök ucuna ilerler. Burada irin birikirse apse oluşur. Tedavi, enfeksiyon kaynağına ve irin biriken bölgeye göre planlanır.
- Kanal tedavisiyle kurtarılabilecek bir dişin kök kanalları temizlenir ve dezenfekte edilir.
- Kurtarılamayacak durumdaki diş çekimle uzaklaştırılır. Kök ucu çevresinde biriken irin de çekim sırasında boşaltılır.
- Yumuşak dokuda biriken irin, gerektiğinde küçük bir kesiyle boşaltılır. Buna “drenaj” denir. Enfeksiyon dişten kaynaklanıyorsa ilgili dişin tedavisi de planlanır.
Antibiyotik, gerektiğinde enfeksiyonun yayılımını kontrol etmeye yardımcı olur. Ama kesinlikle enfekte kök kanallarını temizlemez ve birikmiş irini boşaltmaz. Dişteki kaynak tedavi edilmediğinde, ağrı ve şişlik azalsa bile yeniden ortaya çıkar. Etkeni ortadan kaldırmak çok önemlidir.
Hangi belirtilerde beklenmemeli?
Diş ağrısına yeni oluşan bir şişlik, ateş veya belirgin halsizlik eşlik ediyorsa aynı gün diş hekimine başvurun. Şişlik hızla büyüyor, göz çevresine ya da boyna yayılıyor, dil altında şişlik oluşuyorsa, ağzınızı açmakta belirgin biçimde zorlanıyorsanız veya yutmakta güçlük çekiyorsanız doğrudan acil servise başvurun. Nefes almakta zorlanıyorsanız 112’yi arayın.
Şişlik veya diş ağrısı olduğunda evde kalan antibiyotiğe kendi kendinize başlamayın. Uygun tedavinin belirlenmesi için mutlaka diş hekiminize muayene olun.
Sağlıkla kalın.
Dr. Tansu Erakman
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi
Protetik Diş Tedavisi
Diş Hekimi Ankara



