Bir psikolog seçerken yalnızca internet üzerindeki yorumlara veya sosyal medya görünürlüğüne bakmak yerine, eğitim, uzmanlık alanı ve terapötik yaklaşım gibi daha temel kriterleri değerlendirmek gerekir. Bana göre doğru terapisti seçerken en önemli soru “En iyi psikolog kim?” değil, “Benim yaşadığım sorun için uygun terapist kim?” sorusudur.
Öncelikle psikoloğun eğitim geçmişine ve uzmanlık alanına bakmak önemlidir. Yetişkin bireysel terapi, çocuklarla çalışma, çift terapisi, travma veya farklı psikolojik sorunlar birbirinden farklı bilgi ve beceriler gerektirebilir. Başvuru nedeninizle terapistin çalışma alanlarının örtüşmesi önemli bir başlangıç noktasıdır.
İkinci olarak kullanılan terapi yaklaşımı hakkında bilgi edinilebilir. Bilişsel davranışçı terapi, şema terapi, EMDR, psikodinamik terapi ve diğer yaklaşımların farklı teorik çerçeveleri ve kullanım alanları vardır. Terapistin tek bir yöntemi her danışana uygulamak yerine danışanın ihtiyacına göre terapi planlaması daha önemlidir.
Terapötik ilişki de en az teknik bilgi kadar değerlidir. İlk görüşmelerde kendinizi rahat ifade edebiliyor musunuz? Yargılanmadan dinlendiğinizi hissediyor musunuz? Terapist sizin hedeflerinizi anlamaya çalışıyor mu? Görüşmeler yalnızca terapistin konuştuğu veya yalnızca sizin konuştuğunuz bir yapıdan ziyade, ortak bir çalışma alanı oluşturuyor mu?
Bir diğer konu, terapi süreci hakkında gerçekçi beklentilerdir. “Tek seansta kesin çözüm”, “Travmayı tamamen siliyorum” veya “Her sorunu garanti çözüyorum” gibi kesin ve abartılı vaatlere karşı dikkatli olmak gerekir. Psikoterapi kişiden kişiye değişen, değerlendirme ve iş birliği gerektiren bir süreçtir.
İlk seanstan sonra terapistin sizin için uygun olup olmadığı konusunda düşünmek normaldir. Her terapist herkes için uygun olmayabilir. Bazen terapötik yaklaşım, iletişim biçimi veya çalışma alanı sizin ihtiyacınızla örtüşmeyebilir.
Ayrıca terapi sürecinde gizlilik, ücret, seans sıklığı, iptal politikası ve gerektiğinde başka uzmanlara yönlendirme gibi çerçeve konularının açık biçimde konuşulması sağlıklı bir çalışma ilişkisi için önemlidir.
Sonuç olarak psikolog seçerken yalnızca popülerlik veya görünürlük yerine yetkinlik, uzmanlık alanı, terapi yaklaşımı ve terapötik uyumu birlikte değerlendirmek daha doğru olur. İyi terapi, doğru yöntem kadar doğru terapist-danışan eşleşmesine de bağlıdır.
Terapist seçerken ilk görüşmeyi bir değerlendirme fırsatı olarak görmek yararlı olabilir. Başvuru nedeninizi anlatabilir, terapistin çalışma biçimini ve hangi yaklaşımı kullandığını sorabilirsiniz. Kendinizi anlaşılmış hissetmeniz önemlidir; ancak yalnızca ilk görüşmedeki rahatlık değil, terapistin klinik yetkinliği ve başvuru nedeninizle olan uzmanlık uyumu da birlikte değerlendirilmelidir.
