Büşra Karabacak
Psikoloji
Anksiyete Bozuklukları Nedir? Belirtileri Nelerdir?
Kaygı hissetmek yaşamın doğal bir parçasıdır. Ancak kaygı sürekli hâle geldiğinde, kişinin günlük yaşamını, ilişkilerini, işlevselliğini ve iç huzurunu etkilemeye başlayabilir. Anksiyete bozuklukları, kişinin kendini sürekli tehdit altında hissetmesine neden olan yoğun kaygı durumlarıdır.
Anksiyete yaşayan kişiler çoğu zaman “sürekli kötü bir şey olacakmış gibi” hissettiklerini ifade ederler. Zihin olası riskleri düşünmeye devam eder ve kişi rahatlamaya çalışsa bile kendini zihinsel olarak sürekli tetikte hissedebilir. Bazı kişiler için kaygı, görünmeyen ama hiç susmayan bir alarm sistemi gibidir.
Anksiyete Bozukluklarının Belirtileri
Anksiyete yalnızca zihinsel değil, aynı zamanda bedensel belirtilerle de ortaya çıkabilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
Sürekli endişe ve yoğun düşünme hâli
Olumsuz senaryoları zihinde tekrar tekrar kurma
Kalp çarpıntısı
Nefes darlığı hissi
Kas gerginliği
Mide ve bağırsak problemleri
Baş dönmesi veya sersemlik hissi
Dikkat ve odaklanma problemleri
Uyku problemleri
Kontrolü kaybedecekmiş gibi hissetme
Sürekli tetikte olma hâli
Rahatlayamama ve zihni susturamama
Kaygı nedeniyle kaçınma davranışları
Bazı kişiler yaşadıkları kaygının yoğun olduğunu fark etseler bile bu düşünce döngüsünü durdurmakta zorlanabilirler.
Anksiyete Günlük Yaşamı Nasıl Etkiler?
Anksiyete zamanla kişinin yaşam kalitesini düşürebilir. Kişi sosyal ortamlardan kaçınabilir, hata yapmaktan yoğun şekilde korkabilir, sürekli onay ihtiyacı hissedebilir ya da günlük sorumluluklarını yerine getirirken yoğun zihinsel yorgunluk yaşayabilir.
Bazı durumlarda kişi yalnızca dış dünyayı değil, kendi beden duyumlarını da tehdit olarak algılamaya başlayabilir. Bu durum kaygı döngüsünün daha da güçlenmesine neden olabilir.
Uzun süre devam eden yoğun kaygı hem zihinsel hem fiziksel tükenmişlik hissine yol açabilir.
Anksiyete Bozuklukları Neden Ortaya Çıkar?
Anksiyetenin tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, çocukluk yaşantıları, travmatik deneyimler, yoğun stres, bastırılmış duygular ve kişilik özellikleri kaygının oluşumunda etkili olabilir.
Özellikle eleştirel, kontrolcü ya da duygusal olarak güvensiz ortamlarda büyüyen kişiler yetişkinlik döneminde daha yoğun kaygı yaşayabilirler. Bazı kişiler çocukluk döneminden itibaren “hata yapmamalıyım”, “kontrolü kaybetmemeliyim” veya “her zaman hazırlıklı olmalıyım” düşünceleriyle büyüyebilirler.
Anksiyete Tedavi Edilebilir mi?
Anksiyete bozuklukları psikoterapi desteğiyle önemli ölçüde iyileşebilir. Terapi sürecinde kişi yalnızca belirtilerini azaltmayı değil, kaygının altında yatan düşünce kalıplarını, duygusal ihtiyaçlarını ve tetikleyicilerini anlamayı da öğrenir.
Kaygı hissetmek güçsüz olduğunuz anlamına gelmez. Bazen zihin uzun süre alarm hâlinde kaldığında beden ve duygular yorulabilir. Uygun destekle birlikte bu döngüyü değiştirmek mümkündür.
Bu yazı bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Yaşanan belirtiler kişinin günlük yaşamını etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek alınması önemlidir.
Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.
DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.
DocPlanner Teknoloji A.Ş.
E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120
Kartal İstanbul, Türkiye