Kardeş Kıskançlığı - Uzm. Kl. Psk. Zeynep Bülbül

Kardeş Kıskançlığına Sağlıklı Ebeveyn Tutumları

⸻

1- Her Çocuğu Görmek ve Onaylamak

• Çocuklardan biri kıskançlık gösterdiğinde, bu duyguyu küçümsemek, yok saymak ya da durdurmak yerine onu anlamak gerekir. Böylece çocuğun duygusu kabul edildiği için kıskançlığı saldırganlığa dönüşmez.
Örneğin:
“Kardeşinle ilgilenmem seni üzmüş olabilir, seni de çok önemsiyorum. Şimdi seninle biraz oyun oynayalım mı?”
⸻

2- Aşırı Sevgi Gösterisinden Kaçınma

• Ebeveynler ve diğer aile bireyleri çocuğun yanında bebeğe aşırı sevgi gösterilerinden kaçınmalıdır.
• Evde bebekle ilgilenildiğinde mutlaka çocukla da ilgilenenler olmalıdır.
• Çocuk okuldan geldiğinde onunla ilgilenilmelidir.

3- Eşitlik Değil, Adalet

• Çocuklara aynı şeyleri vermek yerine, yaşına, ihtiyacına ve kişiliğine uygun olanı vermek önemlidir.
• Büyük çocuğun “hep küçüğe ilgi var” algısını kırmak için ona özel zamanlar yaratılmalı, küçük çocuk için de yaşına uygun sevgi ve ilgi gösterilmelidir.
Örneğin:
“Bebek şimdi uyudu, bu da bizim zamanımız. Hadi gel seninle puzzle yapalım. Bu oyun sadece seninle benim oyunum.”
Eğer bebek uyanırsa ise;
“Sen de gel, birlikte ona ninni söyleyelim. Senin sesin çok güzel, o da seni dinlesin.”
⸻

4- Özel Zaman Ayırmak

• Her çocukla birebir vakit geçirmek, “benim de annem/babamla özel alanım var” duygusunu güçlendirir.
• Bu zamanlar çok uzun olmak zorunda değildir; 10–15 dakikalık özel oyun veya sohbetler bile yeterlidir.

5- Kardeşler Arasında Karşılaştırma Yapmamak

• “Bak kardeşin ne güzel yiyor, sen neden yemiyorsun?” gibi cümleler kıskançlığı artırır.

Yanlış cümle: “Kardeşin ne kadar uslu, sen de öyle ol.”
Doğru cümle: “Senin enerjin çok yüksek, bu güzel bir özellik. Ama şimdi sakinleşmeye ihtiyacımız var.”

6- Çocuk, Bebekten Uzaklaştırılmamalıdır

Çocuk sevmek veya gözlemlemek için bebeğe yaklaşmak ister. Bazen isteyerek veya istemeyerek bebeğe zarar verebilir.
Bu durumda çocuğa abartılı veya korkutucu tepkiler verilmemelidir. Veya çocuk, bebekten uzaklaştırılmamalıdır.
Çocuğa bebeği nerelerinden ve nasıl sevebileceği gösterilmelidir.

7- Sorumluluk Vermek ama Aşırı Yüklememek

• Büyük kardeşe, küçük kardeşle ilgili küçük görevler verilebilir (örneğin bezini getirmek, oyuncağını vermek).
• Ancak “Abi- abla oldun” gibi veya “sen abisin/ablasın, her şeyi sen idare edeceksin” gibi yükler sorumluluk değil baskı yaratır.
Doğru cümle ise, “Ablası, bana bezi verir misin? Senin yardımın çok kıymetli.”

8- Olumlu İlişkileri Teşvik Etmek

• İki kardeşin paylaştığı güzel anlar övülmelidir. Bu tür geri bildirimler kardeşler arası bağları güçlendirir.
Örneğin:
“Kardeşinle oyuncağını paylaştığını gördüm, çok mutlu oldum.”
“Sizi böyle keyifli oynarken görmek çok hoşuma gidiyor.”

⸻

9- Ebeveynin Sakinliği ve Tutarlılığı

• Çocuklar kıskançlıkla ağladığında ya da öfke gösterdiğinde ebeveynin tepkisi sert ve cezalandırıcı olmamalıdır.
• Sakin, tutarlı ve sınır koyan yaklaşım güven ortamını korur.
Çocuğa ses yapıp, bebeği uyandırdığı için kızmak yerine gürültü sonucunda kardeşinin uyandığını açıklamalıdır. Çocuğun oyun oynaması kısıtlanmamalı, kardeşi uyurken oynayabileceği sakin oyunlar birlikte bulunmalıdır.
Yanlış cümle: “Sessiz ol, dokunma, oynama, elleme” gibi sert, emir içeren komutlar
Doğru cümle: “Kardeşine vuramazsın. Kızgın olduğunu anlıyorum ama vurmak doğru değil. Gel bana anlat, birlikte çözüm bulalım.”

10- Çocuk için Başka bir Yenilikten Kaçınılmalıdır

Kardeşten hemen önce veya sonra okula başlatma, yatağı ayırma, tuvalet eğitimi gibi çocuğun dünyasını iyiden iyiye değiştirecek yeniliklerden kaçınılmalıdır.
Çocuk bu farklılıkların nedeni olarak kardeşini görür ve tepkilerini artırabilir.

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana