Mükemmel Olma İhtiyacının Altında Yatan Korkular - Kl. Psk. Zeynep Bülbül

Mükemmel Olma İhtiyacının Altında Yatan Korkular

Mükemmeliyetçilik, olunmak istenen kusursuz benlik idealinin aşırı katı olması ve eleştirel, yüksek beklentili ebeveynlerin içselleştirilmesi ile cezalandırıcı olan kendi yargı sisteminden kaçma çabasıdır.
Birey, “Eğer mükemmel olursam reddedilmem, cezalandırılmam veya değersiz hissetmem” şeklinde işleyen bilinçdışı bir sistem geliştirir.

1-

Bazı bireylerin kendi yargı sistemleri acımasız ve baskılayıcıdır. Bu yargı sistemi, cezalandırıcı, eleştirel, yüksek beklentili ebeveynlerin içselleştirilmesi ile oluşur.
Birey; içsel arzularını, isteklerini, öfkesini, olumsuz duygularını veya “kusurlu/kirli” taraflarını kontrol altında tutabilmek için tam tersi davranarak mükemmel ve kontrolcü olmaya çalışabilir.
Mükemmeliyetçilik, içsel kaosu, hata yapmayı ve kontrolü kaybetme korkusunu bastırmanın bir yoludur.

2-

Bazı yapılarda ise mükemmeliyetçilik, kırılgan benlik saygısını koruma ve gizleme işlevi görür.
Bu bireylerde kendilerini ya “bütünüyle harika ve kusursuz” ya da “bütünüyle değersiz ve berbat” olarak algılarlar.
Bu sebeple de mükemmeliyetçilik, kişinin kendi gözünde ve başkalarının gözünde “bütünüyle değersiz” tarafa düşmesini engelleyen bir kalkandır.
En ufak bir hata veya eleştiri, benlik saygısında ağır bir yaralanmaya neden olacağı için her şey kusursuz olmalıdır.
Mükemmeliyetçi beklentiler bazen başkalarına yansıtılır ve çevrelerindeki insanlar acımasızca eleştirilir.

3-

Çocuk özerkleşmeye, kendi benliğini ortaya koymaya çalıştığında anne tarafından reddedilir veya sevgi esirgenirse, bu çocuk, “Kendim olursam terk edilirim, ancak annemin benden istediği uzantı olursam sevilirim” paradoksuna sıkışır.
Yetişkinlikte bu kişi, zaman zaman eksik olabileceği GERÇEK benliğini bastırmasına ve dışarıdan onay alabileceği “sahte bir mükemmel benlik maskesi” takmasına yol açar.

Kişi için kusursuz performans, terk edilmeyi önlemenin tek yoludur.
En ufak bir mükemmellik kaybı, derindeki o ilkel “terk edilme depresyonunu” uyandırır.
“Eğer okulda, işte, fiziksel görünümümde veya ilişkide %100 mükemmel olursam, kimse beni bırakıp gidemez"

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana