Neden Her Şeyi Fazla Düşünüyoruz? Zihnimiz Bizi Korumaya Çalışırken Bizi Nasıl Yoruyor? - Kl. Psk. Beyza Gençelli Çekim

Neden Her Şeyi Fazla Düşünüyoruz? Zihnimiz Bizi Korumaya Çalışırken Bizi Nasıl Yoruyor?

“Kafamın içinde sürekli bir şeyler dönüyor. Keşke biraz durdurabilsem.”

Belki siz de bunu zaman zaman yaşıyorsunuzdur.

Gece uyumaya çalışırken gün içinde söylediğiniz bir cümleyi tekrar tekrar düşünmek…

Birinin attığı mesaja farklı anlamlar yüklemek…

Henüz gerçekleşmemiş bir ihtimal için onlarca senaryo oluşturmak…

Bazen zihnimizin içinde yaşadığımız hayat, gerçek hayattan çok daha yorucu hâle gelebiliyor.

Peki, neden böyle oluyor?

Neden bazı insanlar yaşanan bir olayı bırakıp yoluna devam edebilirken, bazı insanlar aynı konu üzerinde saatlerce, hatta günlerce düşünebiliyor?

Bu biraz yaşam tecrübemiz, biraz varoluşsal, biraz genetik, biraz da büyüdüğümüz evle ilgili olabilir.

Zihnimiz aslında bize zarar vermeye çalışmıyor.

Zihnimizin temel işlevlerinden biri, bizi korumaktır. Dolayısıyla problem olarak yorumladığımız her durumda çözüm üretmeye çalışır.

Geçmişte yaşadığımız bir deneyimden yola çıkarak gelecekte benzer bir acıyı yaşamamamız için önlem almaya çalışır.

Ancak bazen koruma çabası kontrolden çıkabilir.

Çözüm üretmek ile sürekli düşünmek arasındaki fark da tam olarak burada başlar.

Bir konu hakkında düşünmek bize yeni bir bakış açısı kazandırabilir.

Ancak aynı düşüncelerin içinde dönüp durmak çoğu zaman bizi çözüme değil, yorgunluğa götürür.

Örneğin;

“Bu konuşmayı farklı yapsaydım ne olurdu?”

“Acaba benim hakkımda ne düşündü?”

“Ya ileride böyle bir şey olursa?”

Bu soruların hepsi, ilk bakışta bizi hazırlıklı olmaya çalışan bir zihnin ürünü gibi görünür.

Ama bazen cevap aradığımızı düşünürken aslında sadece kaygımızı besliyor olabiliriz.

Çünkü zihnin en zor kabul ettiği şeylerden biri belirsizliktir.

İnsan zihni çoğu zaman “bilmemeyi” sevmez.

Bu nedenle geleceği kontrol etmeye, tüm ihtimalleri hesaplamaya ve hiçbir sürprize yer bırakmamaya çalışır.

Ancak hayatın önemli bir kısmı kontrol edemeyeceğimiz alanlardan oluşur.

İnsanların ne düşüneceği…

Bir ilişkinin nasıl ilerleyeceği…

Gelecekte hangi olayların yaşanacağı…

Bunların hiçbirini önceden bilmek mümkün değildir.

Belirsizliği ortadan kaldırırsak daha iyi hissedeceğimiz yanılgısına kapılabiliriz; ancak asıl iyilik hâli, bazı soruların cevabını bilmemenin getirdiği rahatsızlıkla kalabilmek olabilir.

Bir başka dikkatimi çeken konu ise fazla düşünmenin çoğu zaman “önemsediğimiz” şeylerle ilişkili olmasıdır.

Bir ilişkiyi önemsediğimiz için karşı tarafın davranışlarını analiz edebiliriz.

İşimiz bizim için değerli olduğu için hata yapmaktan korkabiliriz.

Sevdiklerimizi kaybetmekten korktuğumuz için sürekli kötü ihtimalleri düşünebiliriz.

Yani bazen zihnimizin yorucu döngülerinin altında aslında güçlü bir ihtiyaç vardır:

Güvende hissetme ihtiyacı. Çok temel bir ihtiyaç.

Fakat güven duygusu her şeyi kontrol ederek değil; belirsizliklerle baş edebileceğimize inanarak gelişir.

Böyle anlarda durup şuna bakabiliriz:

“Şu anda düşünmek bana gerçekten yardımcı oluyor mu, yoksa sadece kaygımı mı büyütüyor?”

Bazı durumlarda sorunlara düşünerek çözüm üretebiliriz.

Bazı durumlarda ise ancak sorun olarak gördüğümüz şeyin içinden geçtiğimizde, yani onu yaşadığımızda bir yere varırız. Oradan edindiğimiz tecrübeler bizi kendiliğinden başka bir noktaya taşır. Günlerce düşünerek bulamadığımız çözümü yaşamın içinde zamanla öğreniriz.

Zihnimizin her söylediğine inanmak zorunda değiliz.

Bazen sadece fark etmek yeterlidir:

“Şu anda bir çözüm aramıyorum, sadece kaygılanıyorum.”

Duygumuzu fark etmek, tarif etmek ve onunla kalmak. Onu geçirmeye çalışmadan biraz zaman tanımak.

Psikolog | Psikolog İstanbul | Psikolog Ankara | Psikolog İzmir | Psikolog Bursa | Psikolog Adana