Menopozda Ruh Sağlığı, Menopozda Ruhsal Sorunlar - Prof. Dr. Pınar Çetinay Aydın

Menopozda Ruh Sağlığı, Menopozda Ruhsal Sorunlar

Kadınlarda menopoza geçişin başlangıcında, genellikle 40’lı yaşların başlarında, ruh sağlığıyla ilgili belirtiler ortaya çıkmakta ve çoğu zaman yeterince tanınmamaktadır. Bu durum, kalıcı ruh sağlığı sorunlarının yetersiz tedavi edilmesine, bunun sonucunda yaşam kalitesinin düşmesine ve en kötü durumlarda intihara kadar varabilen sonuçlara yol açabilmektedir. Yüzyıllar boyunca menopoz “kadınlara ait gizli bir mesele” olarak görülmüş ve orta yaşlı kadınlarda utanç duygusu yaratmıştır. Bu utanç, çoğu zaman yaşlanma ve doğurganlığın kaybı ile ilişkilendirilmiş ve kadınların toplum için bir “yük” hâline geldiği düşüncesiyle bağlantılı olmuştur. Perimenopoz ve menopoz sonrası dönemdeki kadınlarda depresif belirtiler ve depresif bozukluk riski artar. Uykunun bozulması ile sıcak basmaları, kaygı, depresif belirtiler ve düşük östrojen düzeyleri arasında ilişki vardır. Ruhsal durumla ilgili belirtiler, hormon değişikliklerinden başka kişisel, psikososyal ve yaşam tarzı faktörlerinden de etkilenmektedir.

Kadınların büyük çoğunluğu menopoz belirtileri yaşar. Sıcak basmaları ve gece terlemelerini içeren vazomotor belirtiler (sıcak basması, gece terlemesi, kızarma, çarpıntı hissi), menopozal geçiş döneminde kadınların %80’inden fazlasını etkileyerek en sık görülen belirtilerdendir. Diğer yaygın belirtiler arasında uyku bozukluğu, yorgunluk, depresif ruh hâli, zihinsel bulanıklık (brain fog), cinsel istekte azalma ve anksiyete yer alır.

Östrojen reseptörleri, beynin birçok bölgesinde bulunmakta ve menopozal geçiş sırasında östrojen azalmasının beyin işlevleri, vazomotor belirtiler (sıcak basması, gece terlemesi, kızarma, çarpıntı hissi), bilişsel işlevler (dikkat, bellek, planlama, yargılama, organizasyon yapabilme, sözel akıcılık) ve duygusal iyi oluş üzerindeki etkileri bilinmekte ve araştırılmaya devam edilmektedir.

Uygun bir tedavi yaklaşımı belirleyebilmek için, hastanın psikolojik ve bedensel belirtilerinin multidisipliner bir ekip (hem kadın hastalıkları ve doğum uzmanı hem psikiyatri uzmanı) tarafından dikkatle değerlendirilmesi gereklidir. Tedavi stratejileri hem ilaçları, hem psikoterapiyi, hem de davranışsal müdahaleleri kapsar.

Referanslar:

Kulkarni J, Gurvich C, Mu E, Molloy G, Lovell S, Mansberg G, Horton S, Morton E, Uppal T, Cashell C, de Castella A, Reisel D, Dear L, Weatherburn-Reeves N, Harris K, Pietrobon K, Teagle K, Kim BY, Newson L, Szoeke C. Menopause depression: Under recognised and poorly treated. Aust N Z J Psychiatry. 2024 Aug;58(8):636-640

Talaulikar V. Menopause transition: Physiology and symptoms. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2022 May;81:3-7

Bu makalenin DoktorTakvimi web sitesinde yayımlanması, yazarın açık izniyle yapılmaktadır. Web sitesindeki tüm içerikler, fikri ve sınai mülkiyet mevzuatı kapsamında uygun şekilde korunmaktadır.

DocPlanner Teknoloji A.Ş. web sitesi tıbbi tavsiye sunmaz. Bu sayfanın içeriği, metinler, grafikler, görseller ve diğer materyaller de dahil olmak üzere, yalnızca bilgilendirme amacıyla oluşturulmuştur ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavinin yerini almak amacı taşımaz. Herhangi bir sağlık sorununuzla ilgili şüpheniz varsa, bir uzmana danışınız.

İlgili makaleler

DocPlanner Teknoloji A.Ş. E-5 Karayolu, Esentepe Mahallesi, Lapis Han, No:25 D:102-103-120 Kartal İstanbul, Türkiye

Bu web sitesi çerezleri kullanıyor.
Tarayıcınızda çerezlerle ilgili ayarları düzenleyebilirsiniz.

Menopozda Ruh Sağlığı, Menopozda Ruhsal Sorunlar - Prof. Dr. Pınar Çetinay Aydın